Το 1872, ο James Beall Morrison, γράφοντας στην εταιρεία "Johnston Brothers & Selby Company", πρόδρομος της S S WHITE, πρότεινε μια μεταλλική καρέκλα, κατηγορίας Α, από χυτοσίδηρο, με ένα σύστημα ανύψωσης - μια οδοντωτή ράγα και ένα γρανάζι με μανιβέλα - που βρισκόταν στην πλάτη και με μια πλούσια μεταλλική διακόσμηση. Ο Morrison ήταν ο πρώτος που σχεδίασε μια καρέκλα η οποία επέτρεπε την εργασία του οδοντιάτρου σε όρθια αλλά και σε καθιστή θέση.
 |
| Ο James Beall Morrison σε μεγάλη ηλικία. |
Στην εποχή της ήταν ένα πραγματικά εργονομικό μοντέλο. Ολόκληρο το συγκρότημα πλάτης και προσκέφαλου μπορούσε να κινηθεί πλευρικά, επιτρέποντας καλύτερη πρόσβαση του οδοντιάτρου στο στόμα του ασθενούς. Η πλάτη διέθετε διπλή ρύθμιση για να προσαρμόζεται στην καμπυλότητα της σπονδυλικής στήλης του ασθενούς, ενώ το προσκέφαλο ήταν ρυθμιζόμενο σε πολλαπλές θέσεις και τα υποβραχιόνια και το υποπόδιο ήταν κινητά. Φυσικά, ολόκληρη η μονάδα ήταν πλήρως ανακλινόμενη.
Η άλλη μεγάλη πρωτοτυπία της καρέκλας Morrison ήταν η πρώτη η οποία εισήγαγε το “αντισταθμιστικό” κάθισμα με την πλάτη (compensating seat and back rest). Δηλαδή, το κάθισμα και η πλάτη προσαρμόζονται μεταξύ τους, ώστε όταν άλλαζε η κλίση της πλάτης, το κάθισμα κινείτο κατάλληλα ώστε να διατηρείται η άνεση και η σωστή στάση του ασθενούς (να μη «γλιστράει» ή πιέζεται). Ήταν η πρώτη οδοντιατρική καρέκλα η οποία διέθετε μηχανισμό ώστε κάθισμα και πλάτη να συνεργάζονται εργονομικά.
 |
| Αριστερά η καρέκλα του Morrison από εμπορικό κατάλογο του οίκου S S White και δεξιά μουσιακό έκθεμα της καρέκλας. |
Στα πλεονεκτήματα της καρέκλας ήταν να το σημαντικό εύρος κίνησης κατά ύψος, το οποίο επέτρεπε με την κατάλληλη θέση του υποποδίου, την θεραπεία παιδιών ακόμη και από αρκετά ψηλούς οδοντιάτρους αλλά και την δυνατότητα καθιστής θέσης εργασίας. Χαρακτηριστικά σχετικά η χαμηλότερη θέση της καρέκλας του Morrison, ήταν 38 cm και η ψηλότερη, 106 cm, ενώ οι αντίστοιχες τιμές για τις πλέον διαδεδομένες μεταλλικές καρέκλες εκείνης της εποχής ήταν, 60-75 cm ίντσες για την καρέκλα SS WHITE,Improved, 44-80 cm για την Swinging Chair και για τη πρώτη καρέκλα του Wilkerson, 50-65 cm. Από τις ξύλινες καρέκλες, μόνο η καρέκλα του Owen η οποία είχε τον μηχανισμό ρύθμισης του ύψους στη πλάτη της καρέκλα είναι ανάλογο χαμηλό ύψος στις 40 cm.
 |
| Μουσειακό έκθεμα της καρέκλας του James Beall Morrison, από το Λαϊκό Νοσοκομείο της Λυών. |
Η καρέκλα του Morrison, σημείωσε για την εποχή της πολύ μεγάλη επιτυχία, αν και λίγες έχουν επιβιώσει σε μουσεία μέχρι σήμερα, λόγω της ευθραυστότητας των εξαρτημάτων τους από χυτοσίδηρο. Πολλοί κατασκευαστές στην Αμερική και Ευρώπη, όπως η Johnston Brothers στη Νέα Υόρκη το 1872, την οποία εξαγόρασε το 1881 η S S White στη Φιλαδέλφεια, η Claudius Ash & Sons στο Λονδίνο το 1875, η Adam Schneider στο Βερολίνο γύρω στο 1885 και άλλοι, εξαγοράζοντας τα δικαιώματα της καρέκλας, κατασκεύαζαν τις δικές τους πανομοιότυπες καρέκλες, ή με μικρές παραλλαγές. Η καρέκλα Morrison από άποψη τιμής, ήταν αρκετά ακριβή για τα οικονομικά δεδομένα των οδοντιάτρων εκείνης της εποχής, με αποτέλεσμα οι εταιρείες κατασκευής της να διαθέτουν ταυτόχρονα στην οδοντιατρική αγορά φθηνότερες ποιο απλές μεταλλικές καρέκλες, αλλά ακόμη και τις παλαιότερες ξύλινες, ένα γεγονός που βλέπουμε στους εμπορικούς τους καταλόγους μέχρι και το 1900.
 |
| Οδοντιατρική καρέκλα Morrison, από την οδοντιατρική κλινική του Πανεπιστημίου του Leyden στην Ολλανδία.Στις πανεπιστημιακές και νοσοκομειακές κλινικές, πολλές φοτρές για λόγους κόστους και αντοχής, οι οδοντιατρικές καρέκλες ήταν απλούστερες κατασκευές όπως σε αυτή τη περίπτωση όπου το κάθισμα και η πλάτη είναι από ξύλο. Αυτές οι καρέκλες, αν και άβολες για τον ασθενή, εξυπηρέτησαν τις ανάγκες της κλινικής για περισσότερο από μισό αιώνα. |
Την μεταλλική οδοντιατρική καρέκλα του Morrison, σχεδόν αμέσως μετά την εμπορική της καθιέρωση και επιτυχία, ήλθε να ανταγωνιστεί, όπως θα δούμε στην επόμενη ανάρτησή μας, η καρέκλα του.Wilkerson, η οποία αποτέλεσε την πρόδρομη κατασκευή της υδραυλικής οδοντιατρικής καρέκλας.
ΓΒ
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου