Μία Rolls-Royce του 1913,Κινητή Οδοντιατρική Μονάδα και η συμβολή ενός Γαλλο-Αμερικανού οδοντιάτρου στην Σύγχρονη Πλαστική και Γναθοπροσωπική Χειρουργική. Charles Auguste Valadier (1873-1931).

 

Το 2013 σε ιστοσελίδα στο διαδίκτυο η οποία αφορούσε δημοπρασίες ιστορικών αυτοκινήτων, γινόταν αναφορά σε δημοπρασία που θα λάβαινε χώρα  στις 12 Ιουλίου από τον διεθνή οίκο δημοπρασιών Bonhams και  αφορούσε  αυτοκίνητο μάρκας Rolls-Royce Silver Ghost του 1913.Το αυτοκίνητο είχε αγοράσει το 1913 ένας πλούσιος Άγγλος ενώ το 1915 το αγόρασε ένας πλούσιος Γαλλο-Αμερικανός με το όνομα Charles Auguste Valadier. Ο νέος ιδιοκτήτης του αυτοκινήτου ζούσε στο Παρίσι και ήταν πρωτοπόρος στην Επανορθωτική Γναθοπροσωπική Χειρουργική, εφαρμόζοντας την περίοδο που προσέφερε τις χειρουργικές του υπηρεσίες στον Ερυθρό Σταυρό, νέες τεχνικές για την αντιμετώπιση πολεμικών τραυμάτων στην γναθοπροσωπική περιοχή.

Η ιδιαιτερότητα του αυτοκινήτου ήταν ότι ο Valadier προκειμένου να καλύψει οδοντιατρικές ανάγκες στρατιωτών και αξιωματικών  του μετώπου, το μετέτρεψε το 1916 σε «κινητή οδοντιατρική μονάδα» αντικαθιστώντας το πίσω κάθισμα με μία οδοντιατρική καρέκλα και εξοπλίζοντάς το με τα απαραίτητα οδοντιατρικά εργαλεία.

Ο Charles Auguste Valadier γεννήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 1873 στο Παρίσι.  Ο πατέρας του  ήταν φαρμακοποιός και η οικογένεια με τον μικρό  Charles μετανάστευσε  στην Αμερική όπου πιθανώς οι γονείς διατήρησαν τη Γαλλική τους υπηκοότητα ενώ ο μικρός γιός τους απόκτησε την Αμερικανική υπηκοότητα.  Το 1898 ο Valadier άρχισε την φοίτησή του  στο Philadelphia Dental College όπου απέκτησε το πτυχίο του  DDS το 1901.

Στη συνέχεια έδωσε εξετάσεις για την άδεια άσκησης του επαγγέλματος του οδοντιάτρου στην   Πενσυλβάνια όπως επίσης  και στη Νέα Υόρκη. Το οδοντιατρείο του ήταν στην 5η λεωφόρο στην Νέα Υόρκη ενώ  το 1909 είχε ως βοηθό έναν νεαρό Γάλλο, τον Robert Vielleville, που είχε έρθει στην Αμερική μαζί με άλλους Γάλλους, προκειμένου να αποκτήσουν το Αμερικανικό πτυχίο στην οδοντιατρική.

Η μητέρα του Valadier, πλούσια χήρα μετά τον θάνατο του πατέρα του, είχε επιστρέψει και ζούσε στο Παρίσι και  το 1910, μετά τον θάνατο του άλλου γιου της που είχε ασκήσει την  ιατρική στο Παρίσι, έπεισε τον  Charles να επιστρέψει στο Παρίσι και του άνοιξε ιατρείο στην  Place Vendome.

 Η προκήρυξη της δημοπρασίας από τον διεθνή οίκο δημοπρασιών Bonhams η οποία  αφορούσε το αυτοκίνητο μάρκας Rolls-Royce Silver Ghost του Valadier.

Εκείνη την περίοδο το Αμερικανικό πτυχίο του οδοντιάτρου που είχε ο Valadier δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις προκειμένου να ασκήσει κάποιος την οδοντιατρική στην Γαλλία, με αποτέλεσμα να τον καλύψει το πρώτο διάστημα λειτουργίας του ιατρείου του ο Robert Vielleville με το Γαλλικό δίπλωμά του.

Εν τω μεταξύ, ο Valadier σπούδασε στην Ecole Odonto Technique de Paris από τον Νοέμβριο του 1910 έως τον Ιουνίο του 1911 και έλαβε το πιστοποιητικό του Chirugien Dentiste από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Παρισιού τον Ιούλιο του 1912. Με την άδεια να ασκήσει μόνος την οδοντιατρική πλέον  Valadier και ο Vielleville διέλυσαν τους εταιρική σχέση και ο Valadier μετακόμισε στην  Avenue Hoche όπου έκανε την έναρξη μιας αυτόνομης επαγγελματικής πορείας με μεγάλη επιτυχία αν λάβουμε υπόψιν ότι στους ασθενείς του περιλαμβάνονταν ο βασιλιάς της Ισπανίας και πολλοί καρδινάλιοι της Καθολικής Εκκλησίας.

Με την έναρξη των εχθροπραξιών του Α΄ ΠΠ το 1914, ο Valadier άρχισε να ψάχνει με ποιόν τρόπο θα μπορούσε να βοηθήσει  την πολεμική προσπάθεια προσφέροντας τις οδοντιατρικές υπηρεσίες του και απευθύνθηκε στις Γαλλικές Αρχές. Ενδεχομένως οι Γάλλοι λόγω του ότι δεν ήταν Γάλλος υπήκοος αλλά και διότι δεν υπήρχε πρόβλεψη για την δημιουργία Οδοντιατρικού Στρατιωτικού Σώματος στον Γαλλικό Στρατό τον παρέπεμψαν στον  Βρετανικό Ερυθρό Σταυρό στο Παρίσι.

Στο βιβλίο  «History of the Great War (1922)» του John  Buchan, αναφέρεται: «Άγγλοι Χειρουργοί Οδοντίατροι άρχισαν να φτάνουν στη Γαλλία από τον Νοέμβριο του 1914  και τοποθετήθηκαν σε κέντρα διακομιδών και νοσοκομεία βάσης. Ένας διαπρεπής οδοντίατρος, ο M Valadier, Αμερικανός πολίτης τοποθετήθηκε από το Βρετανικό Εκστρατευτικό Σώμα στις 29 Οκτωβρίου στην Abbeville και όπως  φαίνεται  αν και  πολίτης των Ηνωμένων Πολιτειών, ήταν ο πρώτος οδοντίατρος που παρείχε επίσημα οδοντιατρική θεραπεία στα Βρετανικά στρατεύματα στη Γαλλία. Στον Valadier δόθηκε ο  βαθμός του Ανθυπολοχαγού, ωστόσο, ο βαθμός του ήταν τιμητικός και υπηρέτησε σε αυτή τη βάση καθ' όλη τη διάρκεια του πολέμου και προήχθη το 1916 στον βαθμό του Ταγματάρχη.

Κατά την διάρκεια του πολέμου ο Valadier  οργάνωσε στο 83^ο  Νοσοκομείο στο Wimereux,κοντά στην Βουλώνη, μια μονάδα 50 κλινών προσαρτημένη στο νοσοκομείο για την αντιμετώπιση και θεραπεία τραυματισμών στο πρόσωπο. Η φύση του πολέμου των χαρακωμάτων εξέθεσε το κεφάλι και το λαιμό με αποτέλεσμα σοβαρά τραύματα της γναθοπροσωπικής περιοχής  καθώς οι στρατιώτες κοιτούσαν πάνω από τα χαρακώματα. Αυτές οι συνθήκες σε συνδυασμό με τις σφαίρες υψηλής ταχύτητας και τις εκρηκτικές οβίδες είχε ως αποτέλεσμα πολλές φορές εκτός από επιφανειακά τραύματα ολόκληρα  μέρη  της γνάθου και του προσώπου  να εξαφανιστούν. Έχοντας  ο Valadier πλήρη ελευθερία και ανεξαρτησία σε ότι αφορά τις μεθόδους αποκατάστασης τις οποίες χρησιμοποιούσε, φρόντισε με δικά του έξοδα να εξοπλίσει την κλινική  του και επιπλέον να οργανώσει κατάλληλο οδοντιατρικό εργαστήριο που  οι δικοί του τεχνικοί από το Παρίσι κατασκεύαζαν τις  οδοντιατρικές συσκευές τις οποίες χρησιμοποιούσε στη θεραπεία των καταγμάτων των γνάθων.

Σύντομα οι Βρετανικές Στρατιωτικές Αρχές κατάλαβαν τη σοβαρότητα των περιστατικών τα οποία αντιμετώπιζε ο Valadier, ένας απλός οδοντίατρος και αποφάσισαν ότι έπρεπε να στελεχώσουν την κλινική του και με κάποιον γιατρό. Ο γιατρός αυτός ήταν ο Νεοζηλανδός ωτορινολαρυγγολόγος Harold Delf Gillies,ο οποίος αργότερα χαρακτηρίστηκε ως ο πατέρας της Σύγχρονης Πλαστικής και Κρανιοπροσωπικής Χειρουργικής.  Το 1915 ο Gillies ήταν 32 ετών και υπηρετούσε ήδη στο Βρετανικό Εκστρατευτικό Σώμα. Ο Gillies απέκτησε το FRCS (Fellow of the Royal College of Surgeons) το 1910 και στα προπολεμικά χρόνια ήταν βοηθός σύμβουλος ΩΡΛ χειρουργός στο Νοσοκομείο του  St Bartholomew του Λονδίνου. Μετά το ξέσπασμα του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, κατατάχθηκε στο Ιατρικό Σώμα του Βασιλικού Στρατού και τοποθετήθηκε στο νοσοκομείο στο  Wimereux, ως βοηθός ιατρός  του Valadier, ο οποίος αν και δεν είχε άδεια να χειρουργεί χωρίς επίβλεψη γιατρού, εντούτοις είχε αναπτύξει και εφαρμόσει δικές του τεχνικές για την αντιμετώπιση των καταγμάτων των γνάθων.(1)

O Gillies, είδε για πρώτη φορά τόσο εκτεταμένα και σύνθετα τραύματα της γναθοπροσωπικής περιοχής και τον τρόπο αντιμετώπισής τους από τον  Valadier  ο οποίος πειραματιζόμενος εφάρμοζε πρωτότυπες, αν και εμπειρικά, τεχνικές  στην αντιμετώπιση των καταγμάτων των γνάθων αλλά και  τεχνικές μεταμόσχευσης δέρματος για την διόρθωση των ελλείψεων των μαλακών μορίων του προσώπου. Το χρονικό διάστημα που ο  Gillies  έμεινε κοντά στον Valadier,  εντυπωσιάσθηκε από τη σοβαρότητα των περιστατικών και συνειδητοποίησε ότι χρειάζονταν πλέον ένα νέο και πλέον ειδικό  είδος χειρουργικής θεραπείας και  αποφάσισε να πάει στο Παρίσι για να συναντήσει και να παρακολουθήσει ανάλογα χειρουργικά περιστατικά από τον διάσημο πλέον γναθοπροσωπικό χειρουργό, Hippolyte Morestin.

Ο Gillies βλέποντας  χειρουργικά περιστατικά όπου  ο Morestin  μετά από την αφαίρεση όγκων  από το πρόσωπο σκέπαζε  με  δέρμα την γνάθο, ενθουσιάστηκε τόσο πολύ ώστε επιστρέφοντας στην Αγγλία, έπεισε τον Αρχιχειρουργό του στρατού, Arbuthnot-Lane, να δημιουργήσει ένα τμήμα τραυματισμών στο πρόσωπο στο Στρατιωτικό Νοσοκομείο του Κέμπριτζ στο Aldershot. Μετά τη Μάχη του Σομ το 1916,ο Gillies σε αυτό το νοσοκομείο, αντιμετώπισε με επιτυχία περίπου 2.000 περιπτώσεις ακρωτηριασμού προσώπου και γνάθων και του αποδόθηκε ο χαρακτηρισμός ως Πατέρα της Σύγχρονης Πλαστικής και Κρανιοπροσωπικής Χειρουργικής.

 Η αναφορά στη συμβολή του Valadier στον πρόλογο του Gillies στο βιβλίο του «Plastic surgery of the face based on selected cases of war injuries of the face including burns, with original illustrations» το οποίο εκδόθηκε στο Λονδίνο το 1920. .

Στο περίφημο βιβλίο του  «Plastic surgery of the face based on selected cases of war injuries of the face including burns, with original illustrations» το οποίο εκδόθηκε στο Λονδίνο το 1920 ο Gillies κάνει στον πρόλογο ιδιαίτερη αναφορά στον Valadier αλλά και στον Morestin και ειδικά στην συνεισφορά τους στην αντιμετώπιση των καταγμάτων των γνάθων.

Αν και αρκετοί αμφισβητούν την ορθότητα των τεχνικών και μεθόδων τις οποίες χρησιμοποιούσε ο Valadier, εντούτοις παρά τη σοβαρότητα αυτών των τραυματισμών και το πολύ υψηλό αρχικό ποσοστό θνησιμότητας, για όσους έλαβαν θεραπεία στην μονάδα του Valadier  ο αριθμός των επιζώντων ήταν αξιοσημείωτα υψηλός. Το 1917, ο Valadier σε εργασία του ανέφερε ότι από τις 1.010 περιπτώσεις που αντιμετώπισε η μονάδα του στο 83ο Γενικό Νοσοκομείο στο Wimereux, υπήρξαν μόνο 27 θάνατοι.

Η αναγνώριση του σημαντικού έργου το οποίο έφερε σε πέρας ο Valadier στο νοσοκομείο του Wimereux, αλλά και η εθελοντική του προσφορά στους Βρεττανούς τραυματίες στα μέτωπα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, είχε ως αποτέλεσμα να τιμηθεί με τον τίτλο του   Ιππότη του Τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Η τιμή  αυτή αποτελούσε την μέγιστη αναγνώριση της Βρετανικής Αυτοκρατορίας και κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο απονεμήθηκε σε δύο μόνο οδοντιάτρους στον Valadier και στον Sir Frank Colyer.  Τα διακριτικά του Τάγματος του τα παρουσίασε ο Βρετανός Πρέσβης στο Παρίσι στις 23 Φεβρουαρίου 1920, αλλά καθώς δεν ήταν Βρετανός υπήκοος  δεν μπόρεσε να λάβει τον τίτλο του Sir.

(1) Σχετικά με τον Harold Delf Gillies,  μπορείτε να ανατρέξετε στον ιστότοπο του Μουσείου Οδοντιατρικού Τμήματος.

Μουσείο Οδοντιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ (uoa.gr)

ΓΒ