Thomas Wiltberger Evans (1823-1897). Ο Αμερικανός οδοντίατρος Ευρωπαίων βασιλιάδων. (Ι)

 

Ο Έβανς από νωρίς μαθήτευσε ως αργυροχρυσοχόος στην πόλη της Φιλαδέλφειας και  συνεργάσθηκε με αρκετούς από τους οδοντιάτρους αυτής της πόλης, κατασκευάζοντας διάφορες προσθετικές συσκευές όπως επίσης  χρυσά ελατήρια για  την συγκράτηση των οδοντοστοιχιών. Στην   ηλικία των δεκαοκτώ ετών παράλληλα με την φοίτησή του στην ιατρική στο  Jefferson Medical College εκπαιδεύθηκε ως μαθητευόμενος στην οδοντιατρική στο οδοντιατρείο του  John D. White. Μετά το πέρας των σπουδών του, εγκαταστάθηκε στην πόλη Λάνκαστερ της Πενσυλβάνια, αποκτώντας μεγάλη φήμη ως  οδοντίατρος και ειδικός στις εμφράξεις χρυσού. Μετά από την προτροπή του Αμερικαμού οδοντιάτρου  Christopher Starr Brewster ο οποίος ασκούσε την οδοντιατρική με μεγάλη επιτυχία στο Παρίσι,μετανάστευσε στο Παρίσι και εργάσθηκε ως συνεργάτης στο ιατρείο του. Η αναγνώρισή του Έβανς ως πολύ έμπειρου και άξιου οδοντιάτρου ξεκίνησε με την  αντιμετώπιση των πολλών προβλημάτων των δοντιών του Ναπολέωντα του 3ου και είχε ως αποτέλεσμα την δημιουργία ενός μεγάλου κύκλου επωνύμων ασθενών από πολλές Ευρωπαικές χώρες στους οποίους συμπεριλαμβάνονταν ο Τσάρος Αλέξανδρος της  Ρωσίας, ο Σουλτάνος της Τουρκίας, ο Ναπολέοντας ο 3ος και η σύζυγός του  Αυτοκράτειρα Ευγενία και πολλοί άλλοι.

O Λουί-Ναπολέων Βοναπάρτης (Ναπολέων 3ος), ανιψιός του Ναπολέοντα του 1ου διετέλεσε ως πρώτος Πρόεδρος  της 2ης Δημοκρατίας της Γαλλίας (1848-1852) και τελευταίος Αυτοκράτορας της Γαλλίας ως Ναπολέων ο 3ος από το 1852 μέχρι στις 4 Σεπτεμβρίου του 1870 όπου μετά από την ήττα των Γάλλων από τους Πρώσους και την σύλληψη του εξορίσθηκε. Ο Λουί-Ναπολέων  εκτός των άλλων προβλημάτων με την υγεία του, είχε άσχημα δόντια και για πολλά χρόνια υπέφερε από πονόδοντους  αλλά και από τους κάθε είδους….. οδοντιάτρους οι οποίοι προσπαθούσαν με τα μέσα εκείνης της εποχής να τον ανακουφίσουν.

 Ήταν άνοιξη του 1850, όταν στην ιστορία αναφέρεται ότι ο Brewster στο ιατρείο του οποίου ήταν συνεργάτης ο  Έβανς, έλαβε μια κλήση έκτακτης ανάγκης από το  Παλάτι των Ηλυσίων, προκειμένου να ανακουφίσει τον ταλαιπωρημένο από τα δόντια του Ναπολέοντα. Επειδή ο Brewster δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στην έκτακτη ανάγκη του Ναπολέοντα ,αναγκάσθηκε να πάει ο Έβανς ο οποίος όπως φαίνεται έλυσε το πρόβλημα του υψηλού ασθενούς  με πολύ μεγάλη μάλιστα επιτυχία. «Είσαι νέος, αλλά έξυπνος και μου αρέσεις». είπε ο Ναπολέοντας, στον 27χρονο Έβανς αφού τον είχε ανακουφίσει από το τελευταίο βάσανο των δοντιών του. Για τα επόμενα είκοσι χρόνια ο Έβανς δεν ήταν πλέον μόνο ο επίσημος και αποκλειστικός χειρουργός-οδοντίατρος του Αυτοκράτορα και της οικογένειάς του, αλλά και ο εξ απορρήτων έμπιστος φίλος του ίδιου αλλά και της Αυτοκράτειρας Maria Eugenia de Montijo de Guzmán (Ευγενίας),Ισπανικής καταγωγής.

Επίσημη φωτογραφία του Έβανς περιόδου 1868 με όλα τα παράσημα τα οποία αντιπροσωπεύουν τους τιμητικούς τίτλους που του είχαν απονεμηθεί.

Η επιτυχία του Έβανς εκείνη την ημέρα του 1850 αλλά και η διεύρυνση του κύκλου των ασθενών του τον ανάγκασαν να εγκαταλείψει τον Brewster  και να δημιουργήσει το δικό του ιατρείο στη οδό Rue de la Paix 15, ενώ σταδιακά ως συνεργάτες του ήλθαν από την Αμερική ο αδελφός του  Theodore και ο ανιψιός John Henry.  Κάποια στιγμή, μάλιστα, ο Έβανς θα επέβλεπε σε αυτή τη διεύθυνση  πέντε οδοντιατρεία.

Τα αριστοτεχνικά του χρυσά σφραγίσματα, η χρήση βουλκανισμένου καουτσούκ για την κατασκευή οδοντοστοιχιών και η χρήση χλωροφορμίου, αιθέρα και αργότερα πρωτοξειδίου του αζώτου για την ανακούφιση του πόνου κατά την εξαγωγή των δοντιών αποτέλεσαν επανάσταση στην Ευρώπη εκείνη την εποχή. Με δεδομένη  την….. θαυματουργή ικανότητας του Έβανς να ανακουφίζει τον πόνο, τις τεχνικές του δεξιότητες αλλά και του ευγενικού και ήπιου χαρακτήρα του σε συνδυασμό με την προσοχή του ως γιατρού να αντιμετωπίζει τους ασθενείς του,  ο Αμερικανός Οδοντίατρος σύντομα βρέθηκε πολύ κοντά σε πολλά μέλη της υψηλής Ευρωπαϊκής κοινωνίας αλλά και αρκετών Βασιλικών Αυλών ως οδοντίατρος αλλά και ως  έμπιστος φίλος ο οποίος μπορούσε να περνάει μεταξύ τους διακριτικά  εμπιστευτικά μηνύματα.  

Μετά τον Λουδοβίκο-Ναπολέοντα, οι πελάτες του Έβανς περιλάμβαναν τη μελλοντική αυτοκράτειρα Ευγενία και την οικογένειά της, τον Τσάρο της Ρωσίας, τον Σουλτάνο της Τουρκίας, τους Άγγλους και  Βέλγους  βασιλείς, τις γερμανικές βασιλικές και αυτοκρατορικές οικογένειες. Και πολλούς άλλους επίσημους και επωνύμους. Ο Έβανς με αυτές του τις ιδιότητες επιβραβεύθηκε με πολλούς τιμητικούς τίτλους μεταξύ των οποίων;  Αξιωματικός της Γαλλικής Λεγεώνας της Τιμής και μάλιστα  ήταν ο πρώτος Αμερικανός που μπήκε στη Λεγεώνα της Τιμής, στις 22 Ιουλίου 1853, Διοικητής των Ταγμάτων της Αγίας Άννας και του Αγίου Στανισλάου της Ρωσίας, Διοικητής των Ταγμάτων των Osmanli και Medjidie της Τουρκίας, Διοικητής του Τάγματος του Φρειδερίκου του Wurtemburg, Διοικητής του Τάγματος του Zachringen της Βαυαρίας, Αξιωματικός των Ταγμάτων του Στέμματος και του Ερυθρού Αετού της Πρωσίας, Αξιωματικός του Oaken Crown της Ολλανδίας και του Αγίου Μιχαήλ της Βαυαρίας και Μέλος των Ταγμάτων του Αγίου Μαυρίκιου και του St. Lazare της Ιταλίας και του Ταξιάρχη του St Sauveur της Ελλάδας.

Η προσφορά του στην οδοντιατρική δεν είναι τόσο στον επιστημονικό τομέα και αφορά κυρίως  την παρουσίαση στην Ευρώπη της αναισθησίας με την χρήση του πρωτοξειδίου του αζώτου  και ενός  νέου μοντέλου  οδοντιατρικής το οποίο αναπτύχθηκε στην Αμερική. Το μοντέλο αυτό αφορούσε κυρίως καινούργιες τεχνικές στην Μηχανική Οδοντιατρική, όπως την ονόμαζαν εκείνη τη εποχή ,τα σφραγίσματα των δοντιών με χρυσό αλλά και την κατασκευή της βάσης των οδοντοστοιχιών από καουτσούκ (βουλκανίτη).

Η έκδοση το 1905 των απομνημονευμάτων του Έβανς με τίτλο The Second French Empire από τον Edward A.Crane.

Σε ότι αφορά την καθιέρωση της αναισθησίας για την εξαγωγή δοντιών είναι αξιοσημείωτη η επιμονή και προσπάθειά του από το 1868 όχι μόνο στην Γαλλία αλλά και στην Αγγλία.Κατά τη διάρκεια μιας επίσκεψης ο Evans στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1867, έμαθε για τη χρήση του πρωτοξειδίου του αζώτου για γενική αναισθησία από τις μελέτες και επιδείξεις του Gardner W. Colton  (1814-1898) οι οποίες είχαν δημοσιευτεί πριν από μερικά  χρόνια.  Πιστεύοντας ότι η παρουσίαση της νέας μεθόδου αναισθησίας στην Παγκόσμια Έκθεση η οποία θα πραγματοποιείτο στο Παρίσι εκείνη τη χρονιά θα ήταν ένα εντυπωσιακό γεγονός, κάλεσε τον Colton στο Παρίσι, προκειμένου να παρουσιάσει την μέθοδό του. Μετά την έκθεση, ο Colton παρέμεινε στο Παρίσι  με τον Evans για μήνες χορηγώντας στο ιατρείο του σε πολλές περιπτώσεις οξείδιο του αζώτου.  Πεπεισμένος πλέον για την αποτελεσματικότητά της μεθόδου και θεωρώντας ότι η μέθοδος της αναισθησίας θα έπρεπε τα τύχη ευρύτατης εφαρμογής , ο Evans τον επόμενο χρόνο πήγε με τον Colton στο Λονδίνο για να επιδείξει τη χρήση του πρωτοξειδίου του αζώτου στην οδοντιατρικά και ιατρική.

Σε επανηλημένες επισκέψεις στο Dental Hospital of London και σε συνεργασία με την Odontological Society of London έκανε δωρεά 100 λιρών προκειμένου το νοσοκομείο να προμηθευτεί τις απαραίτητες συσκευές και υλικά ώστε να χωρηγεί αναισθησία στους ασθενείς του.Σε επιστολή προς τον James Parkinson (1815-1895), Πρόσδρο της  Odontological Society of London  αναφέρει:  "The results that I had in Paris were so satisfactory that I felt it my duty to make them known to my fellow-practitioners of England. Convinced of the utility of nitrous oxide gas as an anaesthetic agent... I beg to offer to the Dental Hospital of London 'One hundred pounds', to be used for the purchase of apparatus and materials to manufacture the gas."

Κατά την διάρκεια της ζωής του ο Evans έλαβε  τιμητικά πτυχία ως DDS, από το Κολέγιο Οδοντιατρικής της Βαλτιμόρης  το 1850,από το Κολέγιο οδοντιατρικής  της Φιλαδέλφειας, καθώς επίσης έτυχε και άλλων πολλών  τιμητικών διακρίσεων. O Evans κατά την διάρκεια της επαγγελατικής του σταδιοδρομίας απέκτησε πολύ μεγάλη περιουσία της οποίας μεγάλο μέρος   διέθεσε ώστε μετά τον θάνατό του να ανακαινισθεί  και εξοπλισθεί η Οδοντιατρική Σχολή του  Πανεπιστημίου  της Πενσυλβάνια, η οποία όταν εγκαινιάσθηκε το 1915 ήταν η πλέον καλά και σύγχρονα εξοπλισμένη Οδοντιατρική Σχολή της Αμερικής.

Η ιστορία του Έβανς εκτός της οδοντιατρικής έχει δύο άλλες πολύ σημαντικές πτυχές και οι οποίες τον χαρακτηρίζουν ως ξεχωριστό άνθρωπο και  θα αναφερθούμε σε επόμενη ανάρτηση. Η πρώτη αφορά την βοήθεια την οποία προσέφερε στην Αυτοκράτειρα Ευγενία, μετά την ήττα των Γάλλων από τους Πρώσους στο Σεντάν και την σύλληψη του Αυτοκράτορα Ναπολέοντα 3ου,ώστε να αποδράσει με την προσωπική του άμαξα και τον ίδιο από το Παρίσι και να μεταβή   στην Αγγλία και η δεύτερη την οργάνωση και χρηματοδότηση κατά τον Γαλλοπρωσικό πόλεμο το 1870 του American Ambulance (Αμερικανικό Νοσοκομείο Εκστρατείας).

ΓΒ