Οι απαρχές του Οδοντιατρικού επαγγέλματος και της εκπαίδευσης στην Γερμανία.

 

Το Ινστιτούτου Οδοντιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου το 1884.

 Σε αντίθεση με τις περισσότερες Ευρωπαϊκές χώρες, η Γερμανία έγινε εθνικό κράτος το 1871 με την δημιουργία της  Γερμανικής Αυτοκρατορίας.

Στις αρχές του 10ου αιώνα, οι Γερμανικές επικράτειες, βασίλεια, δουκάτα και ανεξάρτητες πόλεις, σχημάτιζαν το κεντρικό μέρος της Άγιας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Κατά τη διάρκεια του 16ου αιώνα, οι βόρειες περιοχές της Γερμανίας έγιναν το κέντρο της Προτεσταντικής Μεταρρύθμισης ενώ τα απομεινάρια της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας σχημάτισαν το 1815 την Γερμανική Συνομοσπονδία.

Η Γερμανική Συνομοσπονδία ήταν συνομοσπονδία κυρίως γερμανόφωνων κρατιδίων μεταξύ του 1815 και του 1866. Ιδρύθηκε στις 8 Ιουνίου 1815 στο συνέδριο της Βιέννης και διαδέχτηκε την Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία του Γερμανικού Έθνους η οποία διαλύθηκε το 1806. Το ιδρυτικό σύμφωνο το λεγόμενο Deutsche Bundesakte υπογράφηκε από 39 μέλη κράτη, 35 δουκάτα και 4 ελεύθερες πόλεις.

Η Αυστριακή Αυτοκρατορία και το Βασίλειο της Πρωσίας ήταν τα μεγαλύτερα σε έκταση και  τα πιο ισχυρά μέλη της συνομοσπονδίας. Μεγάλα τμήματα και των δύο αυτών κρατών δεν συμμετείχαν στην συνομοσπονδία, ούτε υπήρχε δέσμευση μεγάλων στρατιωτικών τμημάτων για τον συνομοσπονδιακό στρατό. Αυτό είχε ως συνέπεια, τα δύο αυτά κράτη, αν και μέλη, να διατηρήσουν την αυτονομία τους και να δρουν ως ανεξάρτητα κράτη.

Τρία κράτη μέλη της Συνομοσπονδίας ήταν κάτω από ξένη εξουσία: ο βασιλιάς της Δανίας ήταν μέλος ως Δούκας του Χόλσταϊν, ο βασιλιάς της Ολλανδίας ως Δούκας του Λουξεμβούργου και Δούκας του Λίμπουργκ, και ο βασιλιάς της Μεγάλης Βρετανίας ως Βασιλιάς του Ανοβέρου (μέχρι το 1839).

Heinrich Wilhelm Eduard Albrecht (1823-1883)

Άλλες μεγάλες περιοχές που αντιπροσωπεύονταν στη Συνομοσπονδία ήταν η Βαυαρία, η Σαξονία, η Βυρτεμβέργη, η Έσση και η Βάδη.

Επίσης, συμμετείχαν 23 μικρότερες περιοχές, καθώς και 4 ελεύθερες πόλεις: η Βρέμη, η Φρανκφούρτη, το Αμβούργο και η Λυβέκκη.

Οι συνεχείς συγκρούσεις μεταξύ της Αυστρίας και της Πρωσίας οδηγούν στον Αυστρο-πρωσικό πόλεμο του 1866 με νικήτρια την Πρωσία και αποτέλεσμα την διάλυση της  Γερμανικής Συνομοσπονδίας. Μετά τον Γάλλο-Πρωσικό πόλεμο του 1871/72 ιδρύεται η Βόρεια Γερμανική Συνομοσπονδία με πρώτη δύναμη την Πρωσία και δίχως την Αυστρία, ενώ το ίδιο έτος οι Γερμανοί ηγεμόνες ανακηρύσσουν στα ανάκτορα των Βερσαλλιών την Γερμανική Αυτοκρατορία (το Ράιχ).

Το 1825 νομοθετείται στην Πρωσία για πρώτη φορά ο Ιατρικός Κανονισμός ο οποίος περιλαμβάνει και τους οδοντιάτρους ως ξεχωριστή ομάδα γιατρών κατατάσσοντάς τους όμως στην κατώτερη από τις τρεις κατηγορίες. Από το 1835 στην Πρωσία προκειμένου να ασκήσει κάποιος το επάγγελμα του χειρουργού οδοντιάτρου, απαιτείτο η παρακολούθηση επί δύο χρόνια χειρουργικών μαθημάτων (χειρουργός δεύτερης τάξης). Το 1848 καταργήθηκαν οι Ιατροχειρουργικές Σχολές οι οποίες εκπαίδευαν τους χειρουργούς πρώτης και δεύτερης τάξης ενώ από το 1869 καθιερώθηκαν  εξετάσεις προκειμένου να ασκήσει κάποιος την οδοντιατρική στις περιοχές της Βόρειας Γερμανικής Συνομοσπονδίας. Ανάλογοι κανονισμοί, εκδίδονται σταδιακά και σε άλλες περιοχές της Γερμανίας, και  προέβλεπαν ότι προκειμένου να χρησιμοποιήσει κάποιος τον τίτλο του οδοντιάτρου και να  ασκήσει την οδοντιατρική θα έπρεπε να είναι γιατρός ή χειρουργός πρώτης ή δεύτερης κατηγορίας και να υποβληθεί σε εξετάσεις.

 Το 1850 στην Πρωσία υπήρχαν μόνο 103 χειρουργοί οδοντίατροι, ενώ μετά την ίδρυση της Γερμανικής Αυτοκρατορίας το 1871,οι αδειούχοι χειρουργοί οδοντίατροι ήταν 451 διασπαρμένοι σε 154 πόλεις. Κατανοητό είναι ότι ο αριθμός αυτός των αδειούχων οδοντιάτρων δεν επαρκούσε για την κάλυψη των οδοντιατρικών αναγκών όλου του πληθυσμού με αποτέλεσμα την οδοντιατρική να την ασκεί  και  μια πληθώρα άλλων επαγγελματιών όπως είναι οι κουρείς, οι χρυσοχόοι, οι σιδεράδες  και πολλοί άλλοι, χωρίς καμία εκπαίδευση και που θα τους χαρακτηρίζαμε ως οδοντιάτρους σε αντιδιαστολή με τους χειρουργούς οδοντιάτρους.

Η μικρή αυτή ομάδα των αδειούχων οδοντιάτρων είναι αυτή η οποία ξεκίνησε τον αγώνα για την επίσημη πλέον αναγνώριση του οδοντιατρικού επαγγέλματος βάζοντας δύο στόχους με πρώτο στόχο την αναγνώριση από το ιατρικό κατεστημένο ως ισότιμο επάγγελμα με αυτό του γιατρού και δεύτερο στόχο τον αποκλεισμό των ανεκπαίδευτων οδοντιάτρων οι οποίοι ανήκαν και σε κατώτερη κοινωνική τάξη. Σε αυτή την προσπάθεια διαμορφώθηκαν δύο τάσεις. Η πρώτη θεωρούσε ότι το επάγγελμα του οδοντιάτρου έπρεπε να εξισωθεί και να ενσωματωθεί με τους γιατρούς, ενώ η δεύτερη υποστήριζε την δημιουργία ενός ανεξάρτητου επαγγέλματος, κάτι το οποίο συνέβη στην Αμερική.

Το 1869 στην Πρωσία με νόμο άνοιξαν  τα επαγγέλματα των κάθε είδους θεραπευτών εξαιρουμένων των γιατρών και οδοντιάτρων όπου καθορίστηκαν  εξετάσεις για την χορήγηση άδειας ενώ μετά από την ίδρυση της Γερμανικής Αυτοκρατορίας το 1871 οι κανονισμοί αυτοί ισχύουν πλέον για όλες τις περιοχές της Γερμανίας.

Η πραγματεία του Eduard Albrecht με τίτλο Klinik der Mundkrankheiten, έκδοση του 1872.Η εν λόγω πραγματεία περιέγραφε τις δραστηριότητες της κλινικής και τη μέθοδο αντιμετώπισης περιστατικών από τους ασθενείς. 

Το 1855 ο  Heinrich Wilhelm Eduard Albrecht γιατρός ο ίδιος  με πατέρα οδοντίατρο,  ίδρυσε την πρώτη Δημόσια Κλινική για τις Παθήσεις των Δοντιών και του Στόματος στο Βερολίνο (Offentliche Klinik fur Mundkrankheiten),ενώ από το 1861 άρχισε να παρουσιάζει μαθήματα οδοντιατρικής για όσους ήθελαν να δώσουν εξετάσεις για την λήψη άδειας οδοντιάτρου. Η επιτυχία  αυτής της  προσπάθεια του αναγνωρίστηκε και το 1867 διορίσθηκε ως καθηγητής οδοντιατρικής στο Πανεπιστήμιο Friedrich Wilchelm  του Βερολίνου ενώ με νομοθετική ρύθμιση του 1873 μαθήματα οδοντιατρικής οργανώθηκαν και σε άλλα Γερμανικά πανεπιστήμια. Αν και ο  Eduard Albrecht πέθανε πολύ σύντομα, το 1883, από μόλυνση τραύματος το οποίο υπέστη  κατά την άσκηση του επαγγέλματος του, εντούτοις η έρευνά του και οι δημοσιεύσεις του, όπως οι πραγματείες του Klinik der Mundkrankheiten,18662-1872 (Κλινική Παθήσεων του Στόματος)    συνέβαλαν ουσιαστικά στην αναγνώριση της Οδοντιατρικής ως ισότιμης επιστήμης με την Ιατρική και την εισαγωγή της στα Κρατικά Γερμανικά Πανεπιστήμια, όπως και την ενσωμάτωση της κλινικής του Albrecht ως Ινστιτούτου Οδοντιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου το 1884. Την ίδια χρονιά ιδρύθηκε Οδοντιατρική Σχολή στο Πανεπιστήμιο της Ληψίας και το 1890 ανάλογη Σχολή στο Πανεπιστήμιο του Μπρεσλαου.

Ένα άλλο παράδειγμα ουσιαστικής συμβολής στην αναγνώριση και αναβάθμιση της Οδοντιατρικής είναι του Carl-Wilhelm Fricke ο οποίος το 1865 ενεγράφη ως φοιτητής της οδοντιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Κιέλου και μετά την αποφοίτησή του ίδρυσε το πρώτο Ινστιτούτο Οδοντιατρικής στο Κίελο και το οποίο διηύθυνε από το 1871 μέχρι το 1901.Ο Fricke διετέλασε ως  πρώτος πρόεδρος της πρώτης επαγγελματικής οργάνωσης οδοντιάτρων της Γερμανίας με το όνομα Κεντρική Ομοσπονδία Γερμανών Οδοντιάτρων ( Centralverein deutscher Zahnärzte, CVdZ) η οποία ήταν και ο προπομπός της Γερμανικής Ομοσπονδίας Οδοντικής, Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Ιατρικής   (Deutsche Gesellschaft für Zahn-, Mund- und Kieferheilkunde).

Σε όλες τις  Ευρωπαϊκές χώρες αλλά και στην Αμερική η θεσμοθέτηση και αναγνώριση του οδοντιατρικού επαγγέλματος δεν προϋπόθετε και την αυτόματη κατά κάποιον τρόπο εξάλειψη της παράνομης άσκησης από του αγύρτες αλλά και κάθε είδους άλλους επαγγελματίες. Οι οδοντιατρικές ανάγκες και η ανάλογη ζήτηση οδοντιατρικών υπηρεσιών ήταν τόσο μεγάλη, ιδίως στις μικρότερες πόλεις και στην ύπαιθρο, αλλά και οι οικονομικές δυνατότητες των κρατικών συστημάτων παροχής περίθαλψης, όπου υπήρχαν, ώστε χρειάσθηκε να περάσουν πολλά χρόνια μέχρι την εξασφάλιση της σωστής εκπαίδευσης όλου του οδοντιατρικού δυναμικού μιας χώρας. Έτσι και στην Γερμανία πέρασαν πολλά χρόνια, μέχρι το 1952,όπου η κυβέρνηση της Δυτικής Γερμανίας θεσμοθέτησε με νόμο ως απαραίτητη την πανεπιστημιακή εκπαίδευση προκειμένου να χορηγηθεί η άδεια άσκησης του επαγγέλματος του οδοντιάτρου.

ΓΒ