«Ο εξαγωγέας δοντιών», Gerrit Adriaensz Berckheyde (1638-1698).

 

Ο ζωγραφικός πίνακας με τίτλο «Ο εξαγωγέας δοντιών» του Gerrit Adriaensz  Berckheyde,περιόδου περίπου 1670, είναι λάδι σε καμβά και βρίσκεται στο Μουσείο της Πόλης της Κολωνίας. Ο πίνακας αναπαριστά την εξαγωγή δοντιού επάνω σε μία  σκηνή με έναν  τρόπο που θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως μία θεατρική παράσταση ενώ στο βάθος απεικονίζεται ο ναός St. Maria im Kapitol στην Κολωνία. Ήταν πολύ συνηθισμένο μέχρι και τον 18ο αιώνα,εμπειρικοί στην εξαγωγή δοντιών στους οποίου όμως οι πλέον καταξιωμένοι κουρείς-χειρουργοί ή και χειρουργοί, τους αποκαλούσαν αγύρτες και τσαρλατάνους να κάνουν εξαγωγές δοντιών και ταυτόχρονα  να πουλάνε διάφορα δικά τους θεραπευτικά παρασκευάσματα καθώς επίσης και σκευάσματα για ανακούφιση από τον οδοντόπονο ή το καθάρισμα των δοντιών. Συνήθως αυτοί οι  "αγύρτες και τσαρλατάνοι"  δεν είχαν την άδεια από τις τοπικές αρχές μόνιμης εγκατάστασης σε κάποια πόλη και περιόδευαν εν είδη θιάσου (μπουλουκιού) με διάφορους βοηθούς, ηθοποιούς και μουσικούς  από πόλη σε πόλη συμμετέχοντας στις διάφορες εμποροπανήγυρεις. Στήνοντας μια εξέδρα και κατάλληλο  σκηνικό έκαναν εξαγωγές δοντιών δίνοντας κατά κάποιον τρόπο παράσταση με ηθοποιούς επί σκηνής παρουσιάζοντας διάφορες κωμικές παραστάσεις, δυνατή μουσική προκειμένου να καλύπτει τις απεγνωσμένες κραυγές του άτυχου ασθενή και τους θεατές να παρακολουθούν το «θαύμα» της ανώδυνης εξαγωγής. 

  

Ο Gerrit Adriaensz  Berckheyde (1638-1698) ο οποίος ανήκει στους ζωγράφους της Χρυσής  Εποχής  της Ολλανδικής Ζωγραφικής, γεννήθηκε και πέθανε στο Χάαρλεμ της  Ολλανδίας και ήταν ο μικρότερος αδελφός, κατά έντεκα χρόνια, του ζωγράφου Job Adriaensz Berckheyde ο οποίος ήταν και ο δάσκαλός του στην ζωγραφική. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1650 τα δύο αδέρφια  ταξίδεψαν  κατά μήκος του Ρήνου στη Γερμανία, σταματώντας στην Κολωνία, τη Βόννη, το Μάνχαϊμ και τελικά στην Χαϊδελβέργη. Στην Χαϊδελβέργη τα δύο αδέρφια εργάσθηκαν για τον Karl I Ludwig, κυβερνήτη του Παλατινάτου, εκτελώντας διάφορα ζωγραφικά έργα κατόπιν παραγγελίας, γεγονός το οποίο είχε ως αποτέλεσμα και τα δύο αδέλφια να βραβευθούν με το χρυσό μετάλλιο της πόλης. Μη μπορώντας  να προσαρμοστούν στον τρόπο ζωής της Χαϊδελβέργης  επέστρεψαν και οι δύο αδελφοί στο Χάαρλεμ, όπου μοιράστηκαν το ίδιο σπίτι και στούντιο. 

Ο Gerrit έγινε μέλος του Haarlem Guild of Saint Luke το 1660,μιας αδελφότητας με παράδοση 200 και περισσότερων χρόνων η οποία στις τάξεις της περιελάμβανε ζωγράφους και κάθε άλλου είδους καλλιτέχνες αλλά επιπλέον και τεχνίτες όπως χρυσοχόους, βιβλιοδέτες, ακόμη και υδραυλικούς και κατασκευαστές χαλιών.  

Tα περισσότερα  από τα έργα του Gerrit Berckheyde ως θεματολογία έχουν κυρίως την αποτύπωση αστικών περιοχών και παρουσίαση εμβληματικών κτιρίων, όπως είναι οι ναοί και διάφορα δημόσια κτήρια, τα κανάλια, ενώ σε ορισμένα  έργα του στο πλαίσιο της τοπιογραφίας  περιλαμβάνονται και σκηνές από την καθημερινή ζωή στην πόλη. Οι πόλεις και τα αστικά τοπία τα οποία αποτύπωσε  στα έργα του ήταν το Άμστερνταμ, η Χάγη, το Χάαρλεμ, η Χαϊδελβέργη και η Κολωνία. Τα έργα του χαρακτηρίζονται από μια εκλεπτυσμένη σχεδίαση με απόδοση της λεπτομέρειας, χαρακτηριστικά του  "ολλανδικού κλασικισμού".

ΓΒ