Χρυσές διακοσμητικές προσθέσεις σε δόντια.(Φιλιππίνες 14ος-15ος αιώνας)

 

Το Κρανίο του Bolinao, αποτελεί πολιτιστικό θησαυρό του Εθνικού Μουσείο των Φιλιππίνων. Ανασκάφηκε από ταφικό χώρο του 13ου-15ου αιώνα στην περιοχή του ποταμού Balingasay στο Bolinao του Pangasinan, και έχει τα άνω και κάτω πρόσθια δόντια με χρυσές ένθετες  διακοσμήσεις σε σχήμα φολίδων συγκρατούμενων με χρυσές καρφίδες. 

Από τα πολύ παλιά χρόνια ήταν διαδεδομένες σε πολλές κοινωνίες ανά τον κόσμο διαφόρων ειδών επεμβάσεις στα μπροστινά δόντια ενώ τα κίνητρα πίσω από αυτές τις οδοντιατρικές τροποποιήσεις ήταν πολύπλοκα και περιλάμβαναν  έννοιες ωραιοποίησης, επίδειξης της προσωπικότητας είτε του κοινωνικού στάτους κ.ά.. Οι επεμβάσεις αυτές περιλάμβαναν το μαύρισμα των δοντιών, το λιμάρισμα και την αλλαγή σχήματος, την τοποθέτηση στην εξωτερική τους επιφάνεια πολύτιμων ή ημιπολύτιμων λίθων και τέλος την τοποθέτηση χρυσών ή άλλων μεταλλικών προσθέσεων.

Πολύ χαρακτηριστικές είναι οι χρυσές προσθέσεις στα πρόσθια επάνω δόντια με μορφή φολίδων οι οποίες έχουν βρεθεί σε κρανία στην περιοχή της νήσου Luzon, του μεγαλύτερου νησιού στο βόρειο αρχιπέλαγος των Φιλιππίνων.  Η εμφάνιση των χρυσών διακοσμήσεων στη Luzon ήταν συνέπεια της κοινωνικοπολιτικής εξέλιξης των ηγεμόνων της περιοχής  που κατοικούσαν την ακτογραμμή και τις πεδινές κοιλάδες ποταμών κατά τον 14ο αιώνα. Πολύτιμα κοσμήματα,  τελετουργικά όπλα  και άλλα ταφικά αντικείμενα τα οποία ανακαλύφθησαν  πρόσφατα αποδεικνύουν στοιχεία ευημερίας και πλούτου στην περιοχή  μεταξύ του δέκατου και του 13ου αιώνα, πολύ πριν οι Ισπανοί ανακαλύψουν και αποικίσουν την περιοχή.Το επικερδές εμπόριο με το εξωτερικό είχε ως αποτέλεσμα την δημιουργία στρωματοποιημένων κοινωνιών που οδήγησε σε μεγάλη ζήτηση για επίδειξη αγαθών κύρους και πολυτελείας-όπως θα λέγαμε σήμερα-και οδήγησε στην ανάπτυξη μιας σημαντικής βιοτεχνίας χρυσοχόων.

Κρανίο  με χρυσές προσθέσεις χειλικά των πρόσθιων δοντιών γόμφους (α). Λεπτομερής άποψη χρυσών ενθέτων τα οποία συγκρατούνται μηχανικά σε μικρές τεχνητές κοιλότητες.  (β). Σε μια άλλη περίπτωση, συμπαγής ταινία από χρυσό που κάλυπτε τις χειλικές επιφάνειες  των άνω προσθίων δοντιών και συγκρατήται με χρυσά ένθετα.

Την ανάπτυξη στη χρυσοχοΐα βοήθησε η εισαγωγή λόγω της μεγάλης ζήτησης ποσοτήτων χρυσού,   με αποτέλεσμα την ανακάλυψη  κατάλληλων δεξιοτήτων από τους τεχνίτες του χρυσού  ώστε να εξελίξουν  την τέχνη της κοσμηματοποιίας   και να  είναι ικανοί να εφαρμόζουν χρυσά διακοσμητικά στοιχεία στα δόντια. Στο πλαίσιο αυτό, χρυσά διακοσμημένα δόντια μαζί με τα κοσμήματα και τα πλούσια στολισμένα  ρούχα αποτελούσαν τον δέκατο τέταρτο αιώνα το  μόνιμο σύμβολο κοινωνικής διάκρισης για τους ηγεμόνες και την ευρύτερη κοινωνική   ελίτ.

Η Ισπανική κατάκτηση διέκοψε τους εμπορικούς δρόμους του χρυσού ενώ η ιδιαίτερη αδυναμία των Ισπανών σε αυτό το πολύτιμο μέταλλο είχε ως αποτέλεσμα  οι άρχοντες και οι ελίτ της περιοχής να εγκαταλείψουν  την επίδειξη πλούτου με τις χρυσές προσθέσεις των δοντιών κατά τον 17ο αιώνα.

Πηγή:

https://www.academia.edu/7612056/Gold_work_filing_and_blackened_teeth_Dental_modifications_in_Luzon

ΓΒ