Οδοντιατρική στους πίνακες του Ολλανδού ζωγράφου Gian Víktors ή Fíktor (1619 –1679).

 

Gian Víktors ή Fíktor  (1619 –1679), Ένα βασικό χαρακτηριστικό της ζωγραφικής του 17ου αιώνα στην Ολλανδία σε σχέση με τα έργα παλαιότερων δημιουργών, ήταν η μικρή παραγωγή έργων θρησκευτικού περιεχομένου. Ο Ολλανδικός Καλβινισμός  απαγόρευε τη χρήση εικόνων στις εκκλησίες και μολονότι τα βιβλικά θέματα ήταν αποδεκτά στις ιδιωτικές κατοικίες εν τούτοις σε σχέση με προηγούμενες εποχές δημιουργήθηκαν πολύ λίγα τέτοια έργα. Τα άλλα παραδοσιακά είδη ζωγραφικής, τα ιστορικά έργα και τα πορτρέτα, αν και δεν απουσιάζουν αυτήν την περίοδο, εντούτοις η Ολλανδική ζωγραφική του 17ου αιώνα σηματοδοτείται από την εμφάνιση μιας άλλης θεματολογίας  όπως η ζωή των χωρικών, τοπία, σκηνές καθημερινότητας (ρωπογραφία-genre painting), τοπία με ζώα, ναυτικά θέματα, λουλούδια και νεκρές φύσεις.

Η από μακρού χρονολογούμενη θεωρία της «ιεράρχησης των θεμάτων» στη ζωγραφική, όπου ορισμένοι τύποι θεωρούνταν πιο περίβλεπτοι από άλλους, οδήγησαν πολλούς ζωγράφους να θέλουν να δημιουργήσουν πίνακες με ιστορικά θέματα. Ωστόσο, αυτοί αποδείχτηκε δύσκολο να πωληθούν και πολλοί  αναγκάστηκαν να αντλούν τα θέματά τους από  σκηνές της καθημερινότητας, που είχαν μεγαλύτερη  ζήτηση και ήταν ευκολότερο να πωληθούν.

 Οι περισσότεροι πίνακες είχαν σχετικά μικρό μέγεθος - ο μόνος κοινός τύπος πινάκων με μεγάλες διαστάσεις ήταν αυτοί που απεικόνιζαν ομαδικά πορτρέτα-ενώ η τοιχογραφία ουσιαστικά δεν υπήρχε: Όταν τοίχος ενός δημοσίου κτιρίου έπρεπε να διακοσμηθεί, χρησιμοποιούνταν πίνακες σε κορνίζες. Για να επιτύχουν τη μέγιστη δυνατή ακρίβεια σε σκληρές επιφάνειες, οι περισσότεροι ζωγράφοι συνέχισαν να χρησιμοποιούν πάνελ από ξύλο, ακόμη και για κάποιο χρονικό διάστημα όπου σε ολόκληρη την υπόλοιπη Ευρώπη είχαν εγκαταλειφθεί. Ο αριθμός των έργων που διασώθηκαν από την εποχή αυτή είναι  μειωμένος επειδή πολλά έργα χάθηκαν καθώς άλλοι  καλλιτέχνες ζωγράφιζαν επάνω τους κατά τον 18ο και τον 19ο αιώνα. 

Αποτέλεσμα της νέας τάσης στην ζωγραφική στα πλαίσια της αποτύπωσης σκηνών της  καθημερινότητας, είναι η δημιουργία ικανού αριθμού πινάκων τα οποία παρουσιάζουν  ιατρικά θέματα όπως γιατρούς ή άλλους θεραπευτές με τους ασθενείς τους επί το έργον. Στο πλαίσιο αυτής της θεματολογίας  στην Ολλανδική ζωγραφική του 17ου αιώνα βρίσκουμε αρκετά έργα τα οποία αφορούν τις επεμβάσεις στα δόντια, γεγονός το οποίο δεν συναντάται ακόμη στην ζωγραφική άλλων χωρών.

Ο Gian Víktors ή Fíktor  (1619 –1679),υπήρξε Ολλανδός ζωγράφος της Ολλανδικής Χρυσής Εποχής της Ζωγραφικής  κυρίως ιστορικών  έργων, βιβλικών σκηνών, αλλά και έργων τα οποία αντλούσαν την θεματολογία τους από την καθημερινότητα. Υπάρχει η πιθανότητα να ήταν μαθητής του Ρέμπραντ ενώ ως   μέλος της Καλβινιστικής Ολλανδικής Μεταρρυθμισμένης Εκκλησίας,  απέφυγε να  απεικονίζει στους πίνακές του  τον Χριστό, τους αγγέλους ή το γυμνό.

Φαίνεται ότι είχε εγκαταλείψει τη ζωγραφική  πριν από την έναρξη του Γαλλο-Ολλανδικού πολέμου το  1672,το οποίο χαρακτηρίστηκε για την Ολλανδία ως «έτος καταστροφών». Η κρίση εκείνης της περιόδου επηρέασε πολλούς Ολλανδούς ζωγράφους , έτσι και ο   Víktors αδυνατώντας να ανταπεξέλθει στις οικονομικές του υποχρεώσεις εγκατέλειψε τη ζωγραφική και έγινε ένα είδος νοσοκόμου (ziekentrooster -παρηγορητής αρρώστων) και κληρικός και το 1676 εντάχθηκε στην Ολλανδική Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών. Πιθανότατα πέθανε σύντομα μετά την άφιξή του στις Ολλανδικές Ανατολικές Ινδίες.

ΓΒ