Σερ JohnTomes (1815- 1895 ) ο πρώτος επίσημα οδοντίατρος στην Αγγλία.

 

Η σειρά από τις Οδοντάγρες του Σερ JohnTomes σε έκθεση του Βασιλικού Κολλεγίου Χειρουργών.

O JohnTomes (1815- 1895 ) γεννήθηκε  στο χωριό Weston-on-Avon στην περιοχή του Stratford και ήταν το μεγαλύτερο από τα τρία αγόρια μιας αγροτικής οικογένειας.Ήδη από την ηλικία των 15 ετών εξεδήλωσε το ενδιαφέρον να γίνει γιατρός και η αρχική του μαθητεία, η οποία διήρκεσε για πέντε χρόνια ήταν ως φαρμακοποιός, πριν ξεκινήσει τις ιατρικές του σπουδές στο Kings College και στο νοσοκομείο Middlesex  του Λονδίνου. Άτομο με πολλές πρακτικές δεξιότητες στην ιατρική και χειρουργική τις οποίες είχε αποκτήσει κατά τα πέντε χρόνια της μαθητείας του στο επαρχιακό  φαρμακείο, βρέθηκε σε ένα τελείως καινούργιο επιστημονικό περιβάλλον με δασκάλους πολύ λαμπρά και καταξιωμένα ονόματα της ιατρικής, τόσο της κλινικής αλλά και της έρευνας. Ήδη από τα φοιτητικά του χρόνια και κυρίως με την καθοδήγηση του Tomas Bell ξεκίνησε την έρευνά του στην ιστολογία του οστού και των δοντιών ενώ το 1836 με την προτροπή του ίδιου, έκανε την πρώτη του ανακοίνωση στην Βασιλική Ακαδημία. 

Αν και το αρχικό  ενδιαφέρον του Tomes  ήταν η Ιατρική, η σοβαρή και σε βάθος ενασχόλησή του με την έρευνα της δομής και ιστολογίας των δοντιών, κάτι όχι σύνηθες εκείνη την εποχή, αλλά και η προτροπή ορισμένων από τους καθηγητές του στην ιατρική τον έκαναν να αποφασίσει το 1840 να εγκατέλειψε την ιατρική για να ακολουθήσει μια καριέρα ακαδημαϊκή και επαγγελματική στην οδοντιατρική. Αρχικά απέκτησε για τρία χρόνια μία θέση  Χειρουργού- Οδοντιάτρου  στο Kings College Hospital και κατόπιν στο Middlesex Hospital, με κύριο καθήκον την διδασκαλία της Οδοντιατρικής στους φοιτητές της Ιατρικής. Τα μαθήματα αυτά βασίζονταν σε μεγάλο βαθμό στις προσωπικές του καταγραφές και παρατηρήσεις τις οποίες συνέλεγε συστηματικά από τους ασθενείς που αντιμετώπιζε στο νοσοκομείο αλλά και στο προσωπικό του ιατρείο.

 Προϊόν αυτών των μαθημάτων ήταν η έκδοσή τους στο Λονδίνο το 1848 σε μορφή βιβλίου με τίτλο, A Course of Lectures on Dental Physiology and Surgery.

Το 1859 εκδόθηκε στο Λονδίνο το δεύτερο βιβλίο με τίτλο, A System of Dental Surgery,το οποίο αποτέλεσε κλασσικό εγχειρίδιο Οδοντιατρικής για την εποχή του και η 3η του έκδοση και οι εκδόσεις που ακολούθησανπου, κυκλοφόρησε το  1887 με συν-συγγραφέα τον γιό του,επίσης διακεκριμένο οδοντίατρο  Charles Sissmore Tomes ήταν βελτιωμένη και συμπληρωμένη και μεταφράστηκε και στην Γαλλική γλώσσα. 

Μεταξύ του 1838 και του 1856 ανακοίνωσε πέντε εργασίες στη Βασιλική Εταιρεία του Λονδίνου στην οποία  εξελέγη ως  Fellow το 1850. Η πρώτη του εργασία αφορούσε την μελέτη  της μικροσκοπικής δομής των δοντιών ανθρώπων και ζώων και συνέκρινε την δομή των δοντιών με αυτήν του  οστού. Στην πλέον διάσημη εργασία του, η οποία αποτέλεσε και την τελευταία του ανακοίνωση στην Βασιλική Εταιρεία το 1856, περιέγραψε την ύπαρξη ινών μαλακού ιστού «fiblils of soft tissue” εντός των οδοντινοσωληναρίων. οι οποίες πήραν το όνομά του ως« Ίνες του Tomes».

 Η 5η  έκδοση του 1906 του A System of Dental Surgery ανανεωμένη από τους C.S.Tomes και W.S.Nowel.

Ταυτόχρονα με την πανεπιστημιακή  και ερευνητική του απασχόληση, το 1840 άνοιξε δικό του οδοντιατρείο   στο Marylebone του Λονδίνου το οποίο διατήρησε μέχρι το 1876. Ασκώντας με μεγάλη επιτυχία την κλινική οδοντιατρική είχε ως αποτέλεσμα το ενδιαφέρον του να μην περιορισθεί μόνο στην έρευνα της ιστολογίας των δοντιών. Εξ ίσου σημαντική ήταν η συμβολή του στην πρακτική κλινική οδοντιατρική όπου η παρατηρητικότητά του, ο προβληματισμός του, η ικανότητά του σε μηχανικές κατασκευές  αλλά κυρίως η ιδιοφυία του, είχαν ως αποτέλεσμα να προτείνει λύσεις και τεχνικές προκειμένου να βελτιωθεί η κλινική πρακτική και να είναι ποιο αποτελεσματική αλλά και ποιο εύκολη για τον οδοντίατρο.

Ένα από τα βασικά προβλήματα της καθημερινής οδοντιατρικής το οποίο  προβλημάτισε τον Tomes ήταν ο σχεδιασμός και το σχήμα του  της οδοντάγρας. Θεωρώντας ότι η οδοντάγρα ήταν το καταλληλότερο εργαλείο για την εξαγωγή των δοντιών, σε αντίθεση με τον πελεκάνο και το κλειδί τα οποία εξακολουθούσαν να χρησιμοποιούνται, αποφάσισε την βελτίωσή τους. Οι οδοντάγρες τις οποίες σχεδίασε ήταν διαφορετικές για κάθε ομάδα δοντιών και διέφεραν και στο σχήμα της λαβής τους, αλλά κυρίως στα λειτουργικά τους σκέλη τα οποία προσαρμόζονταν στην ανατομία κάθε δοντιού. Η συνεργασία του με γνωστούς κατασκευαστές οδοντιατρικών εργαλείων  είχε ως αποτέλεσμα οι οδοντάγρες του να συμπεριλαμβάνονται σε πολλούς οδοντιατρικούς καταλόγους της εποχής και να γίνουν  γνωστές και δημοφιλείς στον οδοντιατρικό κόσμο. 

Μία άλλη εφεύρεσή του για την οποία του χορηγήθηκε το1845 δίπλωμα ευρεσιτεχνίας περιέγραφε μία πρωτότυπη μέθοδο για την ακριβέστερη αποτύπωση των γνάθων και μία πρωτότυπη συσκευή για την διαμόρφωση του ελεφαντόδοντου για την κατασκευή ολικών οδοντοστοιχιών με μεγαλύτερη ακρίβεια.

Τον Δεκέμβριο του 1846  χορηγήθηκε με επιτυχία από τον William Morton αναισθησία με αιθέρα στο Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης των ΗΠΑ και σχεδόν ταυτόχρονη ανάλογη αναισθησία  χορηγήθηκε στο  University College Hospital του Λονδίνου. Όπως φαίνεται ο Tomes ήταν ένθερμος υποστηρικτής της μεθόδου και από εγγραφή τον Ιανουάριο του 1847 στο ημερολόγιό του  αναφέρει ότι χορήγησε και ο ίδιος αναισθησία σε ένα χειρουργικό περιστατικό, ενώ σε νεώτερη εγγραφή με ημερομηνία 23 Φεβρουαρίου,  ότι χορήγησε αναισθησία σε οκτώ ασθενείς. 

Η οδοντιατρική πολυθρόνα από το ιατρείο του Σερ JohnTomes ( Μουσείο Επιστημών,Λονδίνο )

Ένα μεγάλο μέρος της δραστηριότητάς του   ο Tomes από πολύ νωρίς το έστρεψε προς το ενδιαφέρον  του στην πολιτική πλευρά του επαγγέλματος του οδοντιάτρου και κυρίως προς την θέσπιση απαραίτητων εξετάσεων οι οποίες θα είχαν ως αποτέλεσμα τον περιορισμό της αγυρτείας  και στην ισότιμη αναγνώρισή και καταξίωσή του με το επάγγελμα του ιατρού, του χειρουργού αλλά και του φαρμακοποιού. Ήδη από το 1843,μαζί με άλλους έντεκα επώνυμους οδοντιάτρους υπέβαλαν υπόμνημα προς την πρόεδρο του Βασιλικού Κολεγίου Χειρουργών της Αγγλίας (ΒΚΧΑ)ώστε η άδεια άσκησης της οδοντιατρικής να χορηγείτε κατόπιν εξετάσεων στο Κολλέγιο Χειρουργικής, κάτι ανάλογο με ότι ίσχυε και για τους χειρουργούς, ιδρύοντας υπό την εποπτεία του  Βασιλικού Κολεγίου Χειρουργών το Κολλέγιο Οδοντιάτρων. Για αρκετά χρόνια η πρόταση αυτή συνάντησε έντονες αντιδράσεις από το Κολλέγιο Χειρουργών με ένα από τα επιχειρήματα ότι ο ίδιος ο Tomes δεν είχε επίσημα δίπλωμα ,αν και είχε εκπαιδευτεί  στην Ιατρική για διάστημα 8-9 ετών. Τελικά ο Tomes απέκτησε το δίπλωμα χειρουργού και το 1859 έγινε μέλος του Κολλεγίου και ταυτόχρονα δημιουργήθηκε το Τμήμα Οδοντιατρικής εντός του Βασιλικού Κολεγίου Χειρουργών της Αγγλίας.

Το 1855,μία άλλη ομάδα οδοντιάτρων με επικεφαλή τον Rymer, ίδρυσε το Κολλέγιο Οδοντιάτρων προκειμένου να χορηγεί μετά από εξετάσεις την άδεια άσκησης οδοντιάτρου, τελείως ανεξάρτητο όμως από το Βασιλικό Κολλέγιο Χειρουργών.

Η νομοθετική ρύθμιση η οποία αφορούσε τη χορήγηση διπλώματος (Licence in Dental Surgery,LDS) για την άσκηση του οδοντιατρικού επαγγέλματος, πέρασε το 1858,αν και ακόμη η διαδικασία δεν ήταν υποχρεωτική και τις πρώτες εξετάσεις οι οποίες διενεργήθηκαν στο ΒΚΧΑ το 1860 έγιναν από μικτή επιτροπή η οποία περιελάμβανε τρεις χειρουργούς και τρεις οδοντιάτρους.

Με ανάλογη νομοθετική ρύθμιση του 1878 έγιναν πλέον υποχρεωτικές οι εξετάσεις προκειμένου να χρησιμοποιήσει κάποιος τον τίτλο του οδοντιάτρου και δημιουργήθηκε το πρώτο Μητρώο Οδοντιάτρων (Dental Registry) με πρώτο όνομα, τιμής ένεκεν του JohnTomes ο οποίος θεωρείται και ως ο πρώτος επίσημα οδοντίατρος της Αγγλίας. Το 1880 μαζί με άλλους καταξιωμένους οδοντιάτρους ίδρυσε την  Βρετανική Οδοντιατρική Ομοσπονδία της οποίας  πρώτος πρόεδρος διετέλεσε ο Tomes. . Το 1886 για τις εξέχουσες υπηρεσίες που προσέφερε στο επάγγελμά του, ανύψωσε την οδοντιατρική από ένα πρακτικό και εμπειρικό επάγγελμα σε ένα ισότιμο με την  ιατρική, αναγορεύθηκε  Ιππότης από την Βασίλισσα Βικτωρία. 

Η μεγάλη συλλογή του  Tomes η οποία σχετίζεται με το ερευνητικό του έργο από παρασκευάσματα ανθρωπίνων  δοντιών  καθώς και πολλών άλλων ζώων, κρανίων και ενός συνόλου 1300 παρασκευασμάτων, βρίσκεται σήμερα στο Βασιλικό Κολλέγιο Χειρουργών στο Λονδίνο.

Πηγές:

Internet Archive.

WIKIPEDIA.

Google books.

ΓΒ