Alberecht von Haller (1708-1777). Ελβετός, πατέρας της νευρολογίας και ένας από τους πατέρες της φυσιολογίας.

Ο Alberecht von Haller (1708-1777) θεωρείται σήμερα από τους πλέον σημαντικούς ανθρώπους στην ιστορία των επιστημών και γραμμάτων κατέχοντας κυρίαρχη μορφή κατά την εποχή του διαφωτισμού τον 18ο αιώνα. Γεννήθηκε στην Βέρνη της Ελβετίας και σε ηλικία 16 ετών γράφτηκε  στο πανεπιστήμιο του Tubingen στην Γερμανία ενώ αργότερα παρακολούθησε μαθήματα στο πανεπιστήμιο του  Leiden στην Ολλανδία με  Ολλανδούς δασκάλους τους Herman Boerhaave,φημισμένο βοτανολόγο και χημικό και τον   Bernard Albinus,διάσημο ανατόμο. Αποφοίτησε από το πανεπιστήμιο του  Leiden το 1727 αποδεικνύοντας στα πλαίσια της διατριβής του ότι ο σιαλογόνος πόρος τον οποίο μόλις είχε ανακαλύψει ο George Daniel Coschwitz, δεν ήταν τίποτε άλλο παρά ένα αγγείο. Σε ηλικία 21 ετών αλλά έχοντας την τάση της συνεχούς μάθησης, συνέχισε τις σπουδές του στο πανεπιστήμιο του Gottingen οπού απέκτησε τον τίτλο του Διδάκτορος το 1752 σε ηλικία 44 ετών.  Ασχολήθηκε  με την ιατρική την οποία άσκησε και ως επάγγελμα,την ανατομία, την φυσιολογία, την βοτανική, έγραψε ποίηση και διετέλεσε εγκυκλοπαιδιστής, καθηγητής πανεπιστημίου, πειραματιστής-ερευνητής αλλά και φιλόσοφος αντιπροσωπεύοντας τις πνευματικές ανησυχίες  της εποχής του. 

Η πραγματεία Icones Anatomicae κυκλοφόρησε σε πρώτη έκδοση το 1743.

Η εικονοκλαστική του προσέγγιση στην κατανόηση της βασικής ανθρώπινης φυσιολογίας οδήγησε σε σημαντικά έργα γραμμένα στην Λατινική γλώσσα όπως  Icones Anatomicae (1743), Primae Lineae  Physiologiae in Usum Praelectionum Auctae et Emendatae (1754) και πολλά άλλα.

Με την επιστημονική του φήμη για το εικονοκλαστικό έργο να εκτοξεύεται στα ύψη, εισήχθη τόσο στη Βασιλική Εταιρεία του Λονδίνου το 1743 όσο και στη Βασιλική Σουηδική Ακαδημία Επιστημών το 1747. Μετά από μια μακρά προεδρία στο Πανεπιστήμιο του Gottingen, το 1753 επέστρεψε στη Βέρνη της Ελβετίας.

Εικόνες απότην πραγματεία Icones Anatomicae. 

Τα έργα του  Haller  είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα της σχολαστικής και πρωτότυπης φύσης της σκέψης του. Η μεγαλύτερη συμβολή του στην φυσιολογία ήταν η απόδειξή του ότι η ευερεθιστότητα είναι μια συγκεκριμένη ιδιότητα όλου του μυϊκού ιστού και ότι η ευαισθησία είναι  αποκλειστική ιδιότητα του νευρικού ιστού. ‎Η φυσιολογία‎‎ του Haller που θεωρείται ο πατέρας της ‎‎νευρολογίας‎‎. ‎ήταν μια θεωρία που συναγωνιζόταν ‎‎τον γαλβανισμό‎‎ στην ‎‎Ιταλία‎‎ στα τέλη του 18ου αιώνα. ‎Το θεμελιώδες δόγμα του υποστήριζε ότι οι μυϊκές κινήσεις παράγονταν από μια ‎‎μηχανική δύναμη‎‎, διαφορετική από τη ζωή και από το ‎‎νευρικό σύστημα‎‎, η οποία λειτουργούσε πέρα από ‎‎τη συνείδηση‎‎. Η δραστηριότητα αυτής της λειτουργίας θα μπορούσε να ελεγχθεί σε νεκρά και τεμαχισμένα ζώα αγγίζοντας ένα μεταλλικό μαχαίρι στη ‎‎μυϊκή ίνα‎‎ ή με μια σπίθα που εκκενώνεται πάνω τους. Ο ‎‎ηλεκτρισμός‎‎ λειτουργούσε μόνο ως ερέθισμα ‎‎ευερεθιστότητας‎‎ και ήταν η ευερεθιστότητα που ήταν η μία, πραγματική αιτία των συσπάσεων. ‎

Η πραγμτεία  Primae Lineae  Physiologiae in Usum Praelectionum Auctae et Emendatae εκδόθηκε σε πρώτη έκδοση το 1754

Η πραγμτεία του Primae Lineae  Physiologiae in Usum Praelectionum Auctae et Emendatae εκδόθηκε σε πρώτη έκδοση το 1754 περιλαμβάνει 400 περόπου σελίδες, είναι μια λεπτομερής προσέγγιση για την κατανόηση της δομής και της λειτουργίας του ανθρώπινου σώματος. Το 4ο κεφάλαιο αφορά στην κυκλοφορία του αίματος και στην κίνηση του μέσω των αρτηριών και των φλεβών. Η σημαντική ανακάλυψη του William Harvey που έγινε το 1628 δεν έγινε ευρέως αποδεκτή και η ανακάλυψη των τριχοειδών αγγείων από τον Malpighi το 1667 δεν ήταν ακόμη γνωστή. Το 5ο κεφάλαιο είναι αφιερωμένο στη δομή και τη λειτουργία της καρδιάς. Άλλα κεφάλαια είναι αφιερωμένα στις εκκρίσεις, τη διατροφή, την αναπνοή, τη φωνή και την ομιλία, την αίσθηση της αφής, τη γεύση, την όσφρηση , την ακοή, την όραση κ.λπ. Ο εγκέφαλος καλύπτεται εκτενώς στο 12ο κεφάλαιο  και οι κινήσεις των μυών στο επόμενο κεφάλαιο. Καμία άλλη πραγματεία εκείνης της εποχής δεν ήταν τόσο λεπτομερής και περιεκτική για να καλύψει τη βασική δομή και λειτουργία της ανθρώπινης φυσιολογίας. Δεν είναι λοιπόν περίεργο το γεγονός ότι ο Alberecht von Haller ονομάστηκε «ο πατέρας της σύγχρονης φυσιολογίας».

Πηγές:

Ο ιστότοπος του Univercity of New York, College of Dentistry-Rare book collection.

Bibliotheques d’Universite deParis.

Internet Archive.

WIKIPEDIA.

ΓΒ