Barthelemy ή Bernadin Martin. (1629-1682).Ένας φαρμακοποιός εκδίδει την δεύτερη οδοντιατρική πραγματεία στην Γαλλική γλώσσα, 50 χρόνια πριν την έκδοση του Chirurgen Dentist.

 

Η  πρώτη πραγματεία στην Γαλλική γλώσσα η οποία αφορούσε τα δόντια, όπως έχουμε αναφέρει σε προηγούμενη ανάρτηση, είναι του  Urbain  Hemard και εκδόθηκε στην Λυών το 1582 με τίτλο Recherche de la vraye anatomie des dents,nature et propriete d’icelles  (Έρευνα της ανατομίας,της φύσης και των ιδιοτήτων των δοντιών)

Η δεύτερη πραγματεία στην Γαλλική γλώσσα με τίτλο Dissertation sur les dents (Διατριβή επί των δοντιών) είναι  του φαρμακοποιού Bernadin  Martin και εκδόθηκε στο Παρίσι το 1679,50 χρόνια πριν από την έκδοση του Chirurgien Dentiste του  Pierre Fouchard. Αξίζει νε επισημάνουμε ότι ο Fouchard στον πρόλογο της πραγματείας του αναγνωρίζει ότι αυτά είναι τα πρώτα βιβλία στην Γαλλική γλώσσα  τα οποία αφορούν την οδοντιατρική.

Ο Barthelemy ή κατ’άλλους Bernadin Martin γεννήθηκε στο Παρίσι το 1629 και ο πατέρας του Samuel Martin ήταν φαρμακοποιός της Βασίλισσας Μαρίας των Μεδίκων, δεύτερης συζύγου του Βασιλιά Ερρίκου του 4^ου της Γαλλίας. Μετά τον θάνατο του πατέρα του το 1653,ο ίδιος κατόρθωσε να εξελιχθεί σε έναν αναγνωρισμένο υψηλού επιπέδου φαρμακοποιό με αποτέλεσμα τον διορισμό του ως φαρμακοποιού  του Λουδοβίκου του 1ου Πρίγκιπα του Conde και ιδρυτή του οίκου του Conde, θέση την οποία διατήρησε μέχρι τον θάνατό του.

Κατά την διάρκεια της ζωής του έκανε πολλά ταξίδια την Ισπανία, Πορτογαλία, Γερμανία και Ολλανδία. Σε ένα από τα ταξίδια του στην Ισπανία προκειμένου να εισπράξει  χρήματα από οφειλέτες του Πρίγκιπα του Conde, έπεσε στην αντίληψή του μία πραγματεία η οποία αφορούσε τα δόντια με τίτλο  Coloquio Breve y Compendioso Sobre la Materia de la Dentadura y Maravillosa Obra de la Bocaς,με συγγραφέα τον  Francisco Martinez de Castrillo (1520-1585).Η πραγματεία ήταν στην Ισπανική γλώσσα και είχε εκδοθεί στην πόλη  Βαγιαδολίδ της Ισπανίας στην περιφέρεια της Καστίλλης το  1577.Η πραγματεία του  Martinez de Castrillo, όπως έχουμε αναφέρει σε προηγούμενη ανάρτηση, ήταν η πρώτη οδοντιατρική πραγματεία στην Ισπανική γλώσσα και η δεύτερη στον κόσμο μετά από την έκδοση του βιβλίου Artzney Buchlein,αγνώστου συγγραφέα, στην Γερμανική γλώσσα το 1530. Ο Martin αποφάσισε να χρησιμοποιήσει σε πολύ μεγάλη έκταση υλικό από αυτό το βιβλίο στην διατριβή του με τίτλο Dissertation sur les dents ή οποία εκδόθηκε το 1679 στο Παρίσι, χωρίς όμως να κάνει την οποιαδήποτε σχετική αναφορά

Η σελίδα με την αφιέρωση της διατριβής στην Ακαδημία L'Abbe Bourdelot.

Η διατριβή του Martin περιλαμβάνει 136 σελίδες και χωρίζεται σε 13 κεφάλαια.

Το 1^ο  κεφάλαιο αφορά την φύση των δοντιών και τις διαφορές τους από το οστό με βασική διαφορά την αίσθηση του πόνου, οποίος είναι πολύ έντονος στα δόντια και πολλές φορές θανατηφόρος στα παιδιά.

Το 2^ο κεφάλαιο αναφέρεται στην διάπλαση και στους χρόνους ανατολής των δοντιών όπως επίσης στην ονοματολογία τους.

Το 3^ο περιλαμβάνει τις παθήσεις των δοντιών και τους τρόπους πρόληψής τους αναφέροντας ότι σε περίπτωση δυσκολίας κατά την ανατολή μπορεί να γίνει διάνοιξη του ούλους με μία χρυσή βελόνα και να αποφεύγεται η διάνοιξη με το νύχι επειδή τα νύχια είναι βρώμικα και μπορεί να προκαλέσουν απόστημα ή έλκος στην περιοχή.

Στο 4^ο κεφάλαιο εξηγεί γιατί τα παιδιά γεννιούνται χωρίς δόντια και γιατί τα νεογηλά δόντια δεν έχουν ρίζες, μια άποψη η οποία επικρατούσε για πολλούς εκείνη την εποχή.

Το 5^ο κεφάλαιο αφορά την απόπτωση των νεογιλών δοντιών, την τερηδόνα και την συμβουλή της εξαγωγής των νεογιλών δοντιών, τα οποία παρουσιάζουν κινητικότητα, με το τράβηγμά του με κλωστή κατά τον ύπνο του παιδιού ώστε να μην πονέσει.

Στο 6^ο κεφάλαιο γίνεται αναφορά στην χρησιμότητα των δοντιών τονίζοντας την σημασία τους στην μάσηση των τροφών, στην άρθρωση αλλά και στην αισθητική του προσώπου, ειδικότερα μάλιστα για τις γυναίκες.

Το 7^ο κεφάλαιο περιλαμβάνει τις προϋποθέσεις εκείνες προκειμένου τα δόντια να παρουσιάζουν ένα αισθητικό σύνολο, όπως είναι το μέγεθός τους, ο αριθμός τους, η θέση τους, το μήκος τους και το χρώμα τους το οποίο πρέπει να είναι λευκό όπως του μαργριταριού.

Στο 8^ο κεφάλαιο αναφέρεται στις διατροφικές συνήθειες και πως διάφορες τροφές επηρεάζουν την υγεία των δοντιών, ενώ κάνει ιδιαίτερη σύσταση για την σωστή καθαριότητα των δοντιών και τους τρόπους, προτείνοντας το πλύσιμο του στόματος με νερό κάθε πρωί και τον καθαρισμό των δοντιών με λεπτό και όχι σκληρό ύφασμα. Συνιστά να αποφεύγεται η συχνή χρήση ούρων ή περιττωμάτων άγριας γάτας η χρήση των οποίων έχει ως αποτέλεσμα την λεύκανση των δοντιών αλλά παράλληλα διαβρώνει το σμάλτο των δοντιών.

Στο 9^ο κεφάλαιο καταφέρεται κατά της προσθήκης τεχνιτών δοντιών στη θέση κάποιου δοντιού το οποίο έχει εξαχθεί, επειδή ο τρόπος συγκράτησης του τεχνητού δοντιού με την χρήση χρυσού σύρματος και πρόσδεσή του με τα παρακείμενα δόντια θα έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια και των παρακείμενων δοντιών. Αποτέλεσμα, αντί να μας λείπει ένα δόντι, στο τέλος θα καταλήξουμε να ας λείπουν τρία δόντια.

Στο 10^ο κεφάλαιο αναφέρεται στις παθήσεις των μόνιμων δοντιών και την αντιμετώπισή τους. Στην περίπτωση οδοντόπονου ο οποίος παραμένει μετά από τον καθαρισμό, την χρήση διάφορων στοματοπλυμάτων  την διεξαγωγή γαργαρισμών και χρήση βεντουζών το μόνο που απομένει για την ανακούφιση από τους πόνους είναι η εξαγωγή του δοντιού. Για την εξαγωγή των δοντιών προτείνει την χρήση του πελεκάνου έναντι της οδοντάγρας λόγω του κινδύνου με την χρήση της οδοντάγρας να σπάσει το δόντι. Δεν προτείνει την σφράγιση των δοντιών, ενώ στις περιπτώσεις παρατεταμένου οδοντικού πόνου ο οποίος δεν αντιμετωπίζεται με άλλα μέσα επειδή έχει επηρεασθεί η …….φλέβα και το νεύρο του δοντιού, προτείνει τον καυτηριασμό και πλέον το δόντι δεν αντιδρά σε θερμά ή κρύα ερεθίσματα.

Στο 11^ο κεφάλαιο συνιστά ότι σε ορισμένες περιπτώσεις ο πόνος των δοντιών μπορεί να οφείλεται σε κάποια γενική νόσο και στην διατάραξη των χυμών του σώματος Για τον λόγο αυτό  θα πρέπει ο ασθενής να παραπέμπεται πρώτα στον γιατρό ο οποίος αντιμετωπίζοντας και θεραπεύοντας την γενική νόσο υποχωρεί και ο πόνος του δοντιού. Στο ίδιο κεφάλαιο τονίζει την σημασία της αφαίρεσης της τρυγίας με καλά ακονισμένα μεταλλικά εργαλεία σε αντίθεση με την αντίληψη που έχουν πολλοί ότι η συσσώρευση τρυγίας ενισχύει την συγκράτηση των δοντιών στη θέση τους.

Το 12^ο κεφάλαιο αφορά κατά τον Martin την …..τρίτη οδοντοφυϊα με αναφορά στους 3^ους γομφίους οι οποίοι ανατέλλουν από την ηλικία των δεκαπέντε χρόνων μέχρι την ηλικία των 30 χρόνων, χωρίς όμως να αποκλείεται η ανατολή τους και σε μεγαλύτερες ηλικίες, όπως στην περίπτωση ενός πολύ γνωστού γιατρού όπου οι 3^οι γομφίοι ανέτειλαν  στην ηλικία των εβδομήντα χρόνων.

Τέλος το 13^ο κεφάλαιο περιλαμβάνει τις παθήσεις των ούλων, τα αίτια τα οποία τις προκαλούν και τα οποία  διακρίνει σε ενδογενή και εξωγενή, την συμπτωματολογία τους και την αντιμετώπισή τους.

Η άποψη ορισμένων είναι ότι η πραγματεία του Martin εκτός από την έντονη αντιγραφή είναι γραμμένη με πολύ απλοϊκό και όχι επιστημονικό τρόπο, εντούτοις όμως αποτελεί έναν συνδετικό κρίκο ο οποίος γεφυρώνει 200 χρόνια οδοντιατρικής. Ένας Ισπανός, ο Francisco Martinez, εν πολύ άγνωστος έμπειρος πρακτικός οδοντίατρος και ο  Fouchard  ο οποίος αναγνωρίζοντας τις οδοντιατρικές πραγματείες του Hemard και του Martin,οι οποίοι μάλιστα δεν ήταν οδοντίατροι, μετουσίωσε την εμπειρική οδοντιατρική  σε επιστήμη.

Ο Martin εξέδωσε και δύο άλλες πραγματείες από τις οποίες η πρώτη αφορούσε το γάλα με τίτλο Traite sur l’usage du lait (1684) και έναν ταξιδιωτικό οδηγό Voyages το 1699 στον οποίο περιέγραφε τα ταξίδια του στην Ισπανία, Πορτογαλία, Γερμανία και Ολλανδία.

Πηγές

https://books.google.no/books?id=sM319556oM4C&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false

https://www.biusante.parisdescartes.fr/histoire/medica/presentations/odontologie/bernardin.php

ΓΒ