Anselm Jourdain (1734-1816).Ο χειρουργός-οδοντίατρος που έβαλε τις βάσεις της Γναθοχειρουργικής.

 

Ο πρώτος τόμος της πραγαματείας “Traite des maladies et operations reellement chirurgicales de la bouche” ο οποίος περιλαμβάνει δύο εικόνες εκτεταένων καρκίνων και τα απαραίτητα εργαλαία χειρουργικής.

Ο  Anselm Jourdain γεννήθηκε στο Παρίσι το 1734 και ενώ αρχικά σπούδασε ανθρωπιστικές επιστήμες και διορίσθηκε στο γραφείο του Δημόσιου Κατήγορου, σε μικρό χρονικό διάστημα δυσαρεστημένος από το επάγγελμά του αποφάσισε να σπουδάσει  χειρουργική. Για έξη χρόνια δούλεψε ως χειρουργός στο νοσοκομείο Hotel-Dieu του Παρισιού ως συνεργάτης γνωστών χειρουργών της εποχής ενώ τελικά στράφηκε προς την γναθοπροσωπική χειρουργική. Όπως ανέφερε ο ίδιος όταν συνειδητοποίησε το τεράστιο εύρος της χειρουργικής και αισθανόμενος δέος για τον όγκο των γνώσεων που απαιτούντο προκειμένου να γίνει κάτοχός της, αποφάσισε να περιορισθεί  μόνο στο μέρος εκείνο το οποίο αφορούσε τις παθήσεις και την χειρουργική του στόματος.

Σε ηλικία είκοσι χρονών, το 1754, απέκτησε το δίπλωμα του ειδικού στα δόντια από το Κολλέγιο του Saint Come  και του 1756 δημοσίευσε την πρώτη του πραγματεία με τίτλο “ Nouveaux elements d’odontologie “.Την ίδια περίοδο συμμετέχει ενεργά σε όλες τις εκδηλώσεις της Βασιλικής Εταιρίας Χειρουργικής, παρουσιάζοντας τις δικές του χειρουργικές τεχνικές καθώς επίσης και καινούργια βελτιωμένα χειρουργικά εργαλεία.

Αποτέλεσμα των μελετών του και της χειρουργικής του εμπειρίας ήταν η έκδοση αρκετών βιβλίων του.

Το 1759,εξέδοσε μια μικρή σε έκταση πραγματεία με τίτλο,”la Description d’un nouvel instrument pour les dents”.

Το 1760 δημοσιεύει πραγματεία με τίτλο “La traite des depots dans le sinus maxillaire, des fractures et des caries de l’une et l’autre machoire”.

Το 1766 εξέδωσε πραγματεία με τίτλο “l’Essai sur la formation des dents” οποία αναφέρεται στην διάπλαση των δοντιών και εκτός των άλλων περιλαμβάνει ένα πρωτότυπο  χαρακτικό για την εποχή του το οποίο παριστά τα σπέρματα των μονίμων δοντιών να βρίσκονται μεταξύ των ριζών των νεογιλών.

Η πραγματεία με τίτλο “l’Essai sur la formation des dents” και χρονολογία έκδοσης το 1766.

Η σπουδαιότερη πραγματεία του Jourdain έχει τον τίτλο “Traite des maladies et operations reellement chirurgicales de la bouche”, και εκδόθηκε στο Παρίσι το 1778, μεταφράστηκε στα Γερμανικά στην Νυρεμβέργη το 1784 και στα Αγγλικά το 1849 στην Βαλτιμόρη και το 1851 στην Φιλαδέλφεια. Η πραγματεία αυτή αποτελείται από δύο τόμους με τον πρώτο τόμο, 595 σελίδων, να περιλαμβάνει την παθολογία της άνω γνάθου με ιδιαίτερη έμφαση στη παθολογία των γναθιαίων κόλπων η οποία όπως φαίνεται ήταν και η αδυναμία του. Εντύπωση προκαλεί το εύρος των γνώσεών του οι οποίες δεν περιορίζονται μόνο στις γνάθους, αλλά περιλαμβάνουν και στοιχεία ωτορινολαρυγγολογίας και οφθαλμολογίας.

Η μετάφραση στην Γερμανική γλώσσα της πραγματείας“Traite des maladies et operations reellement chirurgicales de la bouche” η οποία εκδόθηκε στην Νυρεμβέργη το 1784.

Με το εύρος των γνώσεών του ο Jourdain αποδεικνύει ότι δεν είναι ένας κοινός χειρουργός-οδοντίατρος,αλλά περισσότερο είναι γιατρός-χειρουργός και σε γνώσεις και εμπειρία πλησιάζει τους μεγάλους πανεπιστημιακούς δασκάλους της χειρουργικής εκείνης της εποχής οι οποίοι ήταν και οι ιδρυτές της Ακαδημίας Χειρουργικής του Παρισιού. Ο πρώτος τόμος περιλαμβάνει και ένα εντυπωσιακό περιστατικό με  την εικόνα ενός παιδιού τριών ετών με καρκίνο το δεξιού γναθιαίου κόλπου ο οποίος αποδόθηκε σε πτώση από ένα μικρό χαρτονένιο αλογάκι και επιπλέον χαρακτικές εικόνες εργαλείων την χρήση των ποίων  προτείνει ο συγγραφέας κατά τις χειρουργικές επεμβάσεις των γναθιαίων κόλπων.

 

Ο δεύτερος τόμος,673 σελίδων, περιλαμβάνει όλες τις παθολογικές καταστάσεις της κάτω γνάθου οι οποίες αντιμετωπίζονται με  χειρουργική παρέμβαση, χωρίς  οποιανδήποτε αναφορά σε συντηρητικές τεχνικές θεραπείας ή και τεχνικές αποκαταστάσης σε αντίθεση με τις αντίστοιχες πραγματείες χειρουργών-οδοντιάτρων της εποχής, όπως του  Fauchard,του Bunon,του Bourdet κ.ά.. Με τον δεύτερο τόμο γίνεται φανερό ότι ο  Anselm Jourdain απευθύνεται κυρίως στους χειρουργούς και όχι στους οδοντιάτρους, πιστεύοντας ότι η σωστή πρακτική την οποία ακολουθούσε και ο ίδιος στην άσκηση του επαγγέλματος, ήταν να συνεργάζεται σε τέτοια σύνθετα και δύσκολα περιστατικά με τους πλέον ειδικούς γιατρούς και χειρουργούς οι οποίοι όμως στερούντο ειδικών γνώσεων της παθολογίας και χειρουργικής των γνάθων.

Ο δεύτερος τόμος της πραγματείας“Traite des maladies et operations reellement chirurgicales de la bouche” και εικόνες χειρουργικών εργαλείων.

Ο δεύτερος τόμος περιλαμβάνει δώδεκα κεφάλαια στα οποία  αναφέρονται όλες οι πιθανές παθολογικές καταστάσεις στην κάτω γνάθο καθώς επίσης οι χειρουργικές και γενικότερα θεραπευτικές αγωγές τις οποίες προτείνει ο Anselm Jourdain.

Όπως ήταν το σύνηθες εκείνη την περίοδο οι συγγραφείς σε ανάλογες πραγματείες, παρουσίαζαν τις θεωρίες τους καθώς επίσης τις θεραπευτικές τους μεθόδους, μέσω της λεπτομερούς περιγραφής περιστατικών από προσωπικούς τους ασθενείς.

Ο Jourdain θεωρεί τον Fauchard ως τον σπουδαιότερο των χειρουργών-οδοντιάτρων της εποχής και το βιβλίο του  Le Chirurgien Dentiste,ως το σημαντικότερο των οδοντιατρικών βιβλίων το οποίο όπως αναφέρει, το χρησιμοποίησε ως την κύρια βιβλιογραφική του πηγή σε αντίθεση με πολλούς  άλλους οι οποίοι το αντέγραψαν σε μεγάλη έκταση χωρίς να κάνουν καμία αναφορά στον  Fauchard.

Ο Jourdain θεωρείται σήμερα ότι ήταν ένα βαθειά μορφωμένο άτομο με την ικανότητα να παρατηρεί, να αναλύει και να διαμορφώνει τις θεωρίες του ,εντούτοις όμως  σε κάποιες άλλες περιπτώσεις έδειχνε  μεγάλη αφέλεια.

Ως άτομο αγαπούσε την δικαιοσύνη, μισούσε τις δολοπλοκίες, τα πλάγια μέσα και παθιασμένος με την επιστήμη πολέμησε τον τσαρλατανισμό, χωρίς όμως να επικρίνει τα άτομα αλλά τα γραπτά τους. Αυτές άλλωστε ήταν και οι συμπεριφορές που επικράτησαν κατά την Γαλλική Επανάσταση οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα κατά το 1790 την διάλυση των Σχολών Χειρουργικής, του Βασιλικού Κολεγίου  Χειρουργικής και την κατάργηση της Ένωσης Χειρουργών και την μείωση του κύρους  του επαγγέλματος του χειρουργού. Εκείνη την περίοδο  ο ίδιος απογοητευμένος από τις νέες κοινωνικές συνθήκες εγκατέλειψε τις μελέτες του και τη συγγραφή και περιόρισε την άσκηση του επαγγέλματός του,μία απόφαση την οποία κράτησε μέχρι τον θάνατό του στις 16 Ιανουαρίου του 1816.

 Βασικές βιβλιογραφικές πηγές:

Πραγματεία στην Αγγλική γλώσσα, 1851:  https://collections.nlm.nih.gov/catalog/nlm:nlmuid-56831420R-bk

Guerini Vincenzo,History of Dentistry.Lea & Febiger,1909.

Weinberger Bernhard Wolf, An Introduction to the History of Dentistry.L.C.Mosby Co.1948.

Ο ιστότοπος του Univercity of New York, College of Dentistry-Rare book collection.

Bibliotheques d’Universite deParis.

 

ΓΒ