Ο τσαρλατάνος εξαγωγέας δοντιών, Theodor Rombouts (1597-1637).

 

Ο πίνακας, λάδι σε καμβά, ανήκει στον Φλαμανδό ζωγράφο Theodor Rombouts (1597-1637) και εκτίθεται στο Museo National del Prado.Ο Rombouts γεννήθηκε στην Αμβέρσα και εργάσθηκε από το 1616 μέχρι το 1625 στην Ιταλία ενώ ακολούθησε σε πολλούς από τους  πίνακές του το στυλ του Caravaggio, όπου μια ομάδα ανθρώπων -όπου αποτυπώνεται το επάνω μισό του σώματός τους- συμμετέχουν σε κάποιο καθημερινό δρώμενο, όπως επίσης την έντονη αντίθεση μεταξύ φωτεινών και σκοτεινών περιοχών του πίνακα (chiaroscuro).

Από τον 16^ο μέχρι τον 20^ο αιώνα, υπάρχουν ζωγραφικοί πίνακες αλλά και διάφορες άλλες καταγραφές, όπου περιοδεύοντες θίασοι ηθοποιών, μάγων και ακροβατών, συμπληρώνονταν και από τους εξαγωγείς δοντιών, οι οποίοι με τις ικανότητες που διέθεταν στην εξαγωγή δοντιών αλλά και στην πώληση διαφόρων-αμφιβόλου αποτελεσματικότητας ιατρικών φίλτρων, αποτελούσαν μέρος της διασκέδασης.

Επειδή οι περιοδεύοντες εξαγωγείς δοντιών δεν είχαν εγγραφεί στις τοπικές συντεχνίες των κουρέων-χειρουργών ή χειρουργών, ήταν πολύ συνηθισμένο το φαινόμενο οι τελευταίοι να τους καταδιώκουν και τους κατηγορούν ως τσαρλατάνους.

Εντούτοις, οι περιοδεύοντες αυτοί «οδοντίατροι» δεν έπαυαν σε πολλές περιπτώσεις να προσφέρουν ένα κοινωνικό έργο, ανακουφίζοντας από τον πόνο, με την εξαγωγή δοντιών  συμμετέχοντας και οι ίδιοι στην όλη θεατρική παράσταση και μάλιστα σε περιοχές όπου δεν υπήρχε η δυνατότητα πρόσβασης σε κουρέα-χειρουργό ή πολύ περισσότερο σε χειρουργό-οδοντίατρο.

Στον συγκεκριμένο πίνακα, ο αρχηγός του θιάσου προβαίνει ή προσποιείται  ότι προβαίνει σε μια εξαγωγή δοντιού, ενώ τον περιστοιχίζουν τα άλλα μέλη του θιάσου, τα οποία παριστάνουν τους αδιάφορους θεατές, ενώ στα δεξιά κάποιο μέλος του θιάσου προσπαθεί να πείσει κάποιον από τους θεατές να υποστεί εξαγωγή κάποιου χαλασμένου δοντιού ή να αγοράσει κάποιο από τα φάρμακα που ανακουφίζουν από τον πονόδοντο. Εντυπωσιακό στοιχείο του πίνακα είναι η σχεδίαση και η πολυπλοκότητα των….οδοντιατρικών εργαλείων τα οποία βρίσκονται προς επίδειξη εκτεθειμένα στο τραπέζι. Τα εργαλεία τα οποία μπορούμε να αναγνωρίσουμ,είναι ένας στοματοδιαστολέας, ένα γλωσσοκάτοχο, ένας μοχλός και ένα τρύπανο.  

ΓΒ