The Natural History of the Human Teeth του, John Hunter (1728-1793)

 Ένα από τα σημαντικότερα έργα της Οδοντιατρικής και της Οδοντιατρικής Ανατομικής είναι  το The Natural History of the Human Teeth του, John Hunter (1728-1793). Εκδόθηκε  για πρώτη φορά στο Λονδίνο το 1771,και τα επόμενα 100 χρόνια ακολούθησαν τουλάχιστον δέκα εκδόσεις: 1773, 1778,1780, 1803, 1815, 1839, 1841, 1843, 1861 και 1865. Μία δεύτερη πραγματεία του με τίτλο A Practical Treatise on the Diseases of the Teeth εκδόθηκε το 1788  αποτελώντας συμπλήρωμα (suppliment) του πρώτου συγγράμματος.

Το The Natural History of the Human Teeth αποτελεί σύγγραμμα σταθμός εφόσον περιγράφει λεπτομερώς και με έναν απόλυτα εμπεριστατωμένο για την εποχή του τρόπο, την ανάπτυξη, τη δομή και τη  μορφή των δοντιών, των γνάθων και των μυών της στοματογναθικής περιοχής. Πρότεινε ένα σύστημα ταξινόμησης των δοντιών αναφέροντάς τα ως τομείς (incisores), κυνόδοντες (cuspidate), προγόμφιους (bicuspidate) και γομφίους (grinders). Πρόκειται, ουσιαστικά, για το σύστημα ταξινόμησης των δοντιών το οποίο χρησιμοποιείται μέχρι και σήμερα.Τέλος, ασχολήθηκε με τις παθολογικές καταστάσεις και την αντιμετώπισή τους. Δηλαδή, κατέγραψε μια σειρά από γνώσεις τις οποίες ο συγγραφέας, αν και ασκούσε ως κύριο επάγγελμα τη Χειρουργική, θεώρησε ότι ήταν απαραίτητες για την άσκηση της Οδοντιατρικής.

Όλο το έργο χαρακτηρίζεται από έμφαση στη λεπτομέρεια, αλλά και την εντυπωσιακή γνώση της ανατομίας, η οποία  προήλθε από τις χιλιάδες ανατομές και τα πειράματά. Πρωταρχικός στόχος του ήταν η ανακάλυψη μιας θεραπευτικής προσέγγισης βασισμένης όχι μόνο σε εμπειρική, αλλά κυρίως σε επιστημονικά τεκμηριωμένη γνώση.

 Αναπαράσταση των γνάθων χωρίς τα δόντια.

 Αναπαράσταση του κρανίου ώστε να φαίνεται ή άρθρωση της κάτω γνάθου.

 Πρόσθια και πλάγια όψη των γνάθων ενήλικα με πλήρη οδοντικό φραγμό

 Σε τέσσερεις σειρές ανά οκτώ δόντια σε εξωτερική όψη τα δόντια κάθε πλευράς άνω και κάτω γνάθου

 Πλάγια όψη των γνάθων όπου έχει αφαιρεθεί το έξω φατνιακό πέταλο και εκ των έσω πίσω και κάτω, όψη των γνάθων σε σύγκληση

 

 Οστά της κεφαλής ηλικιωμένου ατόμου το οποίο έχασε τα δόντια εν ζωή,αρκετό χρόνο πριν τον θάνατο

Σήμερα ο John Hunter αναγνωρίζεται  ως ένας από τους θεμελιωτές της επιστημονικής τεκμηρίωσης της Χειρουργικής μέσω της έρευνας, του πειράματος και της τεκμηρίωσης. Μιας Χειρουργικής η οποία έρχονταν σε αντίθεση με τις μέχρι τότε αντιλήψεις ότι ως γνωστικό αντικείμενο ήταν τελείως αποκομμένο από την Ιατρική και ως βάση είχε τις πραγματείες του Ιπποκράτη, Αριστοτέλη, Γαληνού και των Αράβων γιατρών. 

Ο John Hunter γεννήθηκε στο East Kilbride της Σκωτίας, το 1728, και ήταν το μικρότερο από τα 10 παιδιά μιας φτωχής αγροτικής οικογένειας. Η παρακολούθηση του σχολείου αποδείχθηκε προβληματική για τον Hunter,με αποτέλεσμα να το εγκαταλείψει στην ηλικία των 13 ετών. Ο νεαρός Hunter πλέον γέμιζε τον χρόνο του, με την παρατήρηση. Είχε την έφεση στην φυσική περιέργεια, περιδιαβαίνοντας την ύπαιθρο, παρακολουθώντας τα έντομα και πουλιά και πολλές φορές ανατέμνοντας μικρά ζώα. 

 Αναπαράσταση της σταδιακής ανάπτυξης των οστών των γνάθων ,κυρίως των φατνιακών εποφύσεων

 Οι γνάθοι παιδιού ηλικίας 8-9 ετών σε διάφορες τομές,τα νεογιλά δόντια εμβρύου 7 ή 8 μηνών και τα δόντια παιδιού ηλικίας 8 ή 9 ετών όπου έχουν αρχίσει να διαπλάσονται μόνιμοι τομείς και ένας κυνόδοντας

 Τα δόντια και η φάση διάπλασής τους παιδιού ηλίκίας 5 - 6 χρόνών(άνω) και 7 - 8 χρονών(κάτω)

 Τα δόντια και η φάση διάπλασής τους παιδιού ηλίκίας 8 - 9 χρόνών(άνω)και 11 - 12 χρονών(κάτω)

 Αναπαράσταση των σταδίων διάπλασης μονίμων και νεογιλών δοντιών

 Εγκάρσιες και κατακόρυφες τομές γομφίων και τομέων όπου αναπαριστάται η δομή και φορά των πρισμάτων της  αδαμαντίνης

Χωρίς να διαθέτει ιδιαίτερες φιλοδοξίες το 1748,σε ηλικία 20 ετών πήγε στο Λονδίνο προκειμένου να εργασθεί ως βοηθός του μεγαλύτερου αδελφού του William,ο οποίος ήδη ήταν καταξιωμένος γιατρός με μεγάλη συμβολή στην μαιευτική. Ταυτόχρονα ήταν και διάσημος ανατόμος  διδάσκοντας ανατομία σε ιδιωτική σχολή την οποία είχε ιδρύσει ο ίδιος στο Covent Garden. Ειρήσθω εν παρόδω τα ιδιωτικά Σχολεία Ανατομίας στο Λονδίνο, από τα μέσα περίπου του 18ου αιώνα, ήταν ο πλέον κατάλληλος τόπος για την εκμάθηση της Ανατομίας από μελλοντικούς γιατρούς, χειρουργούς αλλά και όσους επιθυμούσαν να ασχοληθούν με τη θεραπευτική και επεμβατική του ανθρωπίνου σώματος. Ως ιδρύματα συμπλήρωναν τα Εκπαιδευτικά Νοσοκομεία του Λονδίνου. Δεδομένου ότι στο Λονδίνο δεν υπήρχε Πανεπιστημιακή Ιατρική Σχολή εκείνη την περίοδο στα Σχολεία Ανατομίας οι εκπαιδευόμενοι είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν αλλά και να προβούν και οι ίδιοι σε ανατομές.

 Δουλεύοντας ως μαθητής και βοηθός του αδερφού του, ο John είχε ως καθήκον αρχικά να εξασφαλίζει έναν μεγάλο αριθμό φρέσκων πτωμάτων τα οποία ήταν απαραίτητα για την άσκηση στις ανατομές. Πρόκειται για μια εργασία η οποία απαιτούσε ιδιαίτερες δεξιότητες, πέρα από τον άχαρο χαρακτήρα της. Το 1752 θεσπίστηκε η διάθεση πτωμάτων των θανατοποινιτών  σε ανατομές. Ωστόσο η ζήτηση μεγάλου αριθμού πτωμάτων προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες των Σχολείων Ανατομίας είχε ως αποτέλεσμα την δημιουργία μιας νέας επαγγελματικής ιδιότητας, αυτής του κλέφτη πτωμάτων. Η προμήθεια  των πτωμάτων απαιτούσε πολλές φορές την εκταφή από τον ίδιο τον Hunter τάφων φτωχών ανθρώπων και σταδιακά αργότερα τη συνεργασία του με «επαγγελματίες» τυμβωρύχους κλέφτες πτωμάτων. Μια συνηθισμένη πρακτική για εκείνη την εποχή, μια σχέση η οποία διήρκεσε όλη του τη ζωή. 

Τα  δύο πρώτα καλοκαίρια μετά την άφιξή του στο Λονδίνο, ο Hunter  εκπαιδεύτηκε στις τεχνικές και την πρακτική της χειρουργικής από τον William Cheselden, έναν διάσημο χειρουργό που ήταν σεβαστός στην ιατρική κοινότητα του Λονδίνου. Ο  John σύντομα έδειξε μεγάλη ικανότητα στη Χειρουργική και Ανατομία και άρχισε να δίνει ό ίδιος διαλέξεις σε μαθήματα ανατομής, ενώ  παράλληλα προέβαινε σε έρευνα και πειραματικές μελέτες,οι οποίες συμπεριελάμβαναν και ζώα.

Το 1754,  πήρε την άδεια άσκησης στη Χειρουργική, χωρίς να έχει φοιτήσει σε Πανεπιστήμιο, γεγονός σύνηθες εκείνη την περίοδο και το 1756 ξεκίνησε να εργάζεται ως βοηθός Χειρουργός στο St. George's Hospital.

 Αναπαράσταση της απορρόφησης των ριζών των νεογιλών δοντιών

 Κάτω γνάθος όπυο η αφαίρεση ενός γομφίου είχε ως αποτέλεσμα την μετακίνηση των παρακείμενων δοντιών (άνω).Αναπαράσταση τεσσάρων κάτω γνάθων σε τέσσερεις διαφορετικές ηλικίες.

Στα 12 χρόνια κατά τα οποία συνεργάστηκαν οι αδελφοί Hunter, ο John ήταν παρών στην ανατομή περισσότερων από 2.000 πτωμάτων. Ο χρόνος παραμονής του στο Σχολείο - διδασκαλία μαθητών, προετοιμασία δειγμάτων και διεξαγωγή  έρευνας με χρήση πειραματόζωων - ήταν ένα ιδιαίτερα παραγωγικό ταξίδι ανακάλυψης. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο John Hunter εξήγησε την κυκλοφορία του πλακούντα, ανίχνευσε τα νεύρα της όσφρησης, περιέγραψε την κάθοδο των όρχεων, εξήγησε την αιτία της συγγενούς κήλης, έδειξε την κυκλοφορία του λεμφικού συστήματος και διεξήγαγε πολλά πειράματα σε ζώα. Όταν έφυγε από το σχολείο στο Covent Garden, γνώριζε το ανθρώπινο σώμα καλύτερα από οποιονδήποτε άλλο της εποχής του. Ήταν αυτή η απαράμιλλη γνώση του ανθρώπινου σώματος που τον έκανε εξαιρετικά εξειδικευμένο χειρουργό.

Όμως όσα χρόνια συνεργάστηκε με τον αδελφό του δεν έλειψαν οι μεταξύ τους εντάσεις και συγκρούσεις.Λόγω του επαγγελματικού ανταγωνισμού ο John αναγκάστηκε να καταταγεί ως χειρουργός στο στρατό όπου υπηρέτησε για τρία χρόνια. Κατά την διάρκεια της στρατιωτικής του σταδιοδρομίας συμμετείχε στην πολιορκία και κατάληψη της νήσου Belle-Île και στην εκστρατεία στην Πορτογαλία. 

Κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας του στο Belle-Île ο Hunter πραγματοποίησε συγκρίσεις μεταξύ πέντε Γάλλων στρατιωτών των οποίων οι πληγές με πυροβόλο όπλο δεν είχαν αντιμετωπιστεί και ενός Βρετανού στρατιώτη που είχε υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση. Ανακαλύπτοντας ότι οι πληγές των Γάλλων στρατιωτών είχαν επουλωθεί καλύτερα λόγω της έλλειψης χειρουργικής επέμβασης, συνέστησε να αφήνονται οι απλές πληγές από πυροβόλο όπλο χωρίς θεραπεία - μια σοφή προφύλαξη τις ημέρες πριν από την γνώση της ασηψίας-αντισηψίας.

Επιστρέφοντας στο Λονδίνο το 1763, ο Hunter ασχολήθηκε και με την οδοντιατρική, κυρίως με την μεταμόσχευση δοντιών λαμβάνοντας υγιή μπροστινά δόντια από φτωχούς, τα μεταμοσχεύει σε πλούσιους ασθενείς οι οποίοι τον πλήρωναν όχι με ευκαταφρόνητα ποσά χρημάτων.

 Αναπτύσσοντας την πελατεία του, ο Hunter αντιμετώπισε πολλούς ασθενείς για αφροδίσια νοσήματα, τα οποία εκείνη την εποχή ενδημούσαν στο Λονδίνο. Θεωρώντας ότι η σύφιλη και η γονόρροια ήταν η ίδια ασθένεια και προσπαθώντας να το αποδείξει πειραματικά εμβολίασε κάποιο άτομο με γονόρροια πιστεύοντας ότι θα εξελιχθεί σε σύφιλη. Δυστυχώς, όμως,το άτομο στο οποίο έγινε ο εμβολιασμός ήδη είχε μολυνθεί από σύφιλη με αποτέλεσμα λανθασμένα ο Hunter να καταλήξει στο λάθος συμπέρασμα ότι η γονόρροια εξελίσσεται σε σύφιλη.

Σταδιακά ο Hunter  διδάσκοντας Χειρουργική και Ανατομία και εργαζόμενος ως χειρουργός στο νοσοκομείο St.George’s έγινε ο πλέον φημισμένος και πλούσια αμειβόμενος χειρουργός του Λονδίνου. Στους ασθενείς του συγκαταλέγονται οι William Pitt, ο David Hume, ο Adam Smith και ο νεαρός Λόρδος Byron, ωστόσο ποτέ δεν έπαψε να χειρουργεί και φτωχούς ασθενείς.

Ένα από τα πάθη του ήταν η συλλογή και μελέτη ανθρωπίνων πτωμάτων τα οποία παρουσίαζαν διάφορές γενετικές ανωμαλίες.Ένα πάθος, το οποίο πολλές φορές είχε ψηλό χρηματικό κόστος προκειμένου να αποζημιώνει τους ληστές των τάφων. Ένα χαρακτηριστικό περιστατικό αφορά την κλοπή του πτώματος του Charles Byrne γνωστού ως ο Ιρλανδός γίγαντας, ο σκελετός του οποίου αποτέλεσε μέρος της συλλογής του. Παράλληλα μέχρι το τέλος της ζωής του εξέτρεφε στο αγρόκτημά του πλήθος διαφορετικών ζώων τα οποία ανέτεμνε και μελετούσε στο πρωτότυπο ερευνητικό του κέντρο που είχε οργανώσει στο Earls Court και με τα παρασκευάσματά τους συμπλήρωνε τη συλλογή του.  

Ο Hunter πρωτοστάτησε την εποχή του σε αρκετές ιατρικές καινοτομίες, συμπεριλαμβανομένης μιας διάσημης επέμβασης το 1785, όταν θεράπευσε ένα ανεύρυσμα με τη δημιουργία παράπλευρης κυκλοφορίας. Χαρακτηριστικός είναι ο τρόπος με τον οποίο προσέγγιζε την εφαρμογή πρωτότυπων χειρουργικών τεχνικών, πειραματιζόμενος πρώτα σε ζώα.

Η σημαντική κληρονομιά του Hunter ήταν η επιμονή του στην παρατήρηση, στο πείραμα και στην ανάπτυξη της χειρουργικής επέμβασης. Υποστήριξε ότι όλες οι ιατρικές θεραπείες και οι χειρουργικές επεμβάσεις πρέπει να δοκιμαστούν αρκετές φορές και ότι μόνο αποδεδειγμένες θεραπείες πρέπει να εφαρμόζονται στην κλινική πράξη. Ενθάρρυνε πολλούς μαθητές του να επανεξετάζουν συνεχώς το έργο τους, να ενημερώνουν τις μεθόδους τους και να μαθαίνουν από τα λάθη τους. Οι επαναστατικές, για την εποχή, απόψείς του διαδόθηκαν σε ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Ηνωμένες Πολιτείες από τους πολυάριθμους μαθητές του στο πρώτο μισό του 19ουαιώνα. 

 Ο John Hunter πέθανε, από καρδιακή προσβολή, στην αίθουσα συνεδριάσεων του Νοσοκομείου του St.George στο Λονδίνο, το 1793. Την επόμενη μέρα, ως συνήθως, οι μαθητές του συγκεντρώθηκαν στην αίθουσα ανατομής του Σχολείου Ανατομίας το οποίο συστεγάζονταν με το σπίτι του   στην Leicester Square για ένα μάθημα ανατομίας - αλλά αυτή τη φορά το πτώμα στο τραπέζι ανήκε στον πρώην δάσκαλό τους. Ο ίδιο ο Hunter είχε αφήσει προηγούμενες οδηγίες ότι το σώμα του έπρεπε να τεμαχιστεί από τους μαθητές του ως τελική συμβολή του στην εκπαίδευσή τους.

Η επιστημονική κληρονομιά του John Hunter συμπεριλαμβάνει μια τεράστια συλλογή του ανατομικών και άλλων δειγμάτων ανθρώπων, ζώων και φυτών τα οποία ανέρχονταν σύμφωνα με εκτιμήσεις σε 14.000 και το τρίτο περίπου της αρχικής συλλογής εκτίθεται σήμερα στο Hunterian Museum στο Royal College of Surgeons of England στο Λονδίνο. 

Σήμερα από πολλούς μελετητές της Ιστορίας των Επιστημών θεωρείται ότι η πραγματεία του John Hunter The Natural History of the Human Teeth είναι η μεγαλύτερη συμβολή του όχι μόνο στην Οδοντιατρική, αλλά και στις επιστήμες γενικότερα επειδή είχε ως αποτέλεσμα να βάλει της επιστημονικές βάσεις της Οδοντιατρικής και να διαμορφώσει πολλές γενιές οδοντιάτρων στον Δυτικό Κόσμο.

Σε αντίθεση όμως με την πραγματεία του The Natural History of the Human Teeth,η δεύτερη πραγματεία του  A Practical Treatise on the Diseases of the Teeth,θεωρείται ότι δεν προσέφερε τίποτε το ιδιέταιρο στην Οδοντιατρική,ενώ περιελάμβανε αρκετά λάθη και αστοχίες,φυσικό γεγονός εφόσον ο ίδιος ο Hunter δεν υπήρξε οδοντίατρος και δεν άσκησε την Οδοντιατρική,εκτός της ενασχόλησής του με τις μετεμφυτεύσεις δοντιών.

Χρονολόγιο της ζωής του John Hunter.

1728.Γεννήθηκε στο Kilbride της Σκωτίας.

1748.Πήγε στο Λονδίνο ως βοηθός στις ανατομές στο Σχολείο Ανατομικής του αδελφού του William ο οποίος ήδη ήταν αναγνωρισμένος Χειρουργός, ενώ παράλληλα εκπαιδεύτηκε στις   τεχνικές και την πρακτική της χειρουργικής από τον William Cheselden.

1754.Απέκτισε την άδεια Χειρουργικής.

1756. Διορίστηκε βοηθός Χειρουργός στο νοσοκομείο StGeorge.

1760. Κατατάχθηκε στον στρατό 

1763.Απολύθηκε από τον στρατό και για πέντε τουλάχιστον χρόνια συνεταιρίσθηκε με τον γνωστό Οδοντίατρο του Λονδίνου James Spence.

1764.Ίδρυσε δική του Σχολή Ανατομικής στο Λονδίνο.

1767. Εκλέχθηκε μέλος της Βασιλικής Εταιρείας.

1768.Διορίσθηκε ως χειρουργός στο νοσοκομείο StGeorge.

1771.Πρώτη έκδοση του βιβλίου The Natural History of Human Teeth.

1776.Αναλαμβάνει ως χειρουργός του βασιλιά George III.

1786.Διορίζεται ως Επιμελητής Χειρουργός στον Βρετανικό Στρατό.

1787.Εκλέγεται μέλος της Αμερικανικής Φιλοσοφικής Εταιρείας.

1788.Εκδόθηκε η πραγματεία του A Practical Treatise on the Diseases of the Teeth.

1793.Απέθανε και θάφτηκε σε κρύπτη στον ναό του StMartin στο Filds.

1859.Τα οστά του μεταφέρθηκαν στο Westminster Abbey.

Μία από τις βασικές πηγές ήταν ο ιστότοπος του Univercity of New York, College of Dentistry-Rare book collection.

ΓΒ