Η Οδοντιατρική των αρχαίων Ινδών

 

 Η ιστορία της ινδικής ιατρικής διακρίνεται σε τρεις μεγάλες περιόδους. Η πρώτη ονομάζεται Βεδική περίοδος και διήρκεσε περίπου από το 1.500 έως το 800 π.Χ. Η δεύτερη είναι η περίοδος των Βραχμάνων από το 800 π.Χ. έως το 664 μ.Χ. Τέλος η τρίτη περίοδος έχει ως απαρχή το έτος 664 μ.Χ. οπότε και η Ινδία κατακτιέται από τους μουσουλμάνους, γεγονός το οποίο είχε ως αποτέλεσμα την εισαγωγή της αραβικής ιατρικής στην Ινδία.

Η εποχή των Βέδας η ιατρική ήταν αρκετά πρωτόγονη και αρχαϊκή. Οι πληροφορίες που διαθέτουμε είναι ελάχιστες και αντλούνται από τις Βέδες, τα αρχαία σανσκριτικά ιερά βιβλία των Ινδών. Σε αυτές περιλαμβάνονταν η Ayurveda (η γνώση της ζωής) η οποία ασχολείται κυρίως με την ιατρική. Γενικά στις Βέδες περιέχονται κυρίως ύμνοι, προσευχές, τρόποι τέλεσης θυσιών καθώς και μαγικές πράξεις. Όπως είναι αναμενόμενο η ιατρική ήταν κυρίως μαγική και θεουργική. Η αμαρτία αποτελεί την κύρια αιτία της ασθένειας, η εξομολόγηση αποτελεί την κύρια θεραπευτική πράξη και οι δαίμονες πρέπει να καταπολεμηθούν με διαλογισμό, εξορκισμούς, μαγικές επικλήσεις και ύμνους.

Στα βιβλία των Βέδας αναφέρεται η ύπαρξη ιατρών οι οποίοι διακρίνονται σε γενικούς ιατρούς, χειρουργούς, μάγους ιατρούς και θεραπευτές δηλητηρίων. Μεταξύ των νοσημάτων τα οποία αναφέρονται είναι αποστήματα, όγκοι, κωλικοί, εντερικές διαταραχές, νοσήματα της καρδιάς, λέπρα, αφροδίσια νοσήματα και ιδιαιτέρως νοσήματα των οφθαλμών.

Κατά την Βραχμανική περίοδο η ινδουιστική ιατρική παρουσιάζει μεγαλύτερη ακμή. Οι Βραχμάνοι θεωρούνται απόγονοι του θεού Βράχμα, ήταν ιερείς  και οι πλέον μορφωμένοι της εποχής. Ήταν υποχρεωμένοι να φροντίζουν εξαιρετικά τα δόντια τους. Κάθε πρωί έτριβαν τα δόντια τους για μια περίπου ώρα με ένα μικρό κλαδί συκιάς κατά το διάστημα που ήταν στραμμένοι προς την ανατολή του ηλίου απαγγέλλοντας προσευχές. Το τελετουργικό αυτό έθιμο αναφέρεται στις πλέον αρχαίες ιερές γραφές των Ινδών και καταδεικνύει τη μεγάλη σημασία που απέδιδαν στην ωραιότητα και την καθαριότητα των δοντιών. Την ίδια σημασία απέδιδαν και στον καθαρισμό της γλώσσας με την χρήση  κατάλληλα διαμορφωμένων κυρτών ράβδων με στρογγυλεμένα άκρα κατασκευασμένων κατά προτίμηση από χρυσό, άργυρο, χαλκό ή κασσίτερο.

Πατέρας της ινδικής ιατρικής θεωρείται ο Atreya κι έδρασε περίπου το 600 π.Χ. Φέρεται να είναι ο συγγραφέας του ιατρικού βιβλίου Atreya–Samhita στο οποίο περιγράφονται διάφορα νοσήματα, τα οποία διακρίνονται ανάλογα με τη δυνατότητα θεραπείας σε ιάσιμα και μη ιάσιμα.

Ως κύριοι συγγραφείς ιατρικών βιβλίων φέρονται επίσης οι Charaka (200 μ.Χ.), Susruta (500 μ.Χ.) και Vaghbata (700 μ.Χ.). Από τους τρεις συγγραφείς ο πιο σημαντικός θεωρείται ο Sushruta ο οποίος έγραψε το Sushruta Samhita το οποίο αποτελεί και το μεγαλύτερο ιατρικό έργο της Σανσκριτικής φιλοσοφίας. Αναφέρεται κυρίως σε χειρουργικές παθήσεις χωρίς να παραλείπεται η παράθεση γνώσεων γενικής θεραπευτικής, ανατομικής, παθολογίας, τοξικολογίας, οφθαλμολογίας και οδοντιατρικής.

Σε ό,τι αφορά τη στοματική κοιλότητα το Sushruta Samhita στο κεφάλαιο 16 με τον τίτλο Nidá Nam Of Mukharogam (Νόσοι που αφορούν γενικά τη στοματική κοιλότητα) διακρίνει 65 ασθένειες σε 7 διαφορετικές περιοχές: 8 των χειλιών, 15 αφορούν τη ρίζα των δοντιών και το περιοδόντιο, 8 των δοντιών, 5 της γλώσσας, 9 της υπερώας, 18 του λαιμού και 4 οι οποίες αναφέρονται γενικά στη στοματική κοιλότητα. Ειρήσθω εν παρόδω αυτές οι παθήσεις αξιοποιήθηκαν εν συνεχεία από τον Vagbhata, συγγραφέα που έδρασε περί το 650 μ.Χ. ο οποίος αναγνωρίζει 75 οδοντοστοματολογικές παθήσεις. Ωστόσο οι περιγραφές του είναι ελάσσονος αξιοπιστίας και δεν μπορούν να αξιολογηθούν με επάρκεια.

Επανερχόμενοι στο κεφάλαιο 16 του Sushrut Samhita είναι αξιοσημείωτη η περιγραφή των παθολογικών καταστάσεων οι οποίες χαρακτηρίζουν τις φλεγμονές των ούλων. Για την αντιμετώπισή τους προτείνονταν η χρήση διαφόρων καθαρτικών ή εμετικών φαρμάκων, αλλά και αφεψημάτων ή πολτών που είχαν ως βασικό συστατικό το μέλι ή το βούτυρο. Για παράδειγμα στην περίπτωση του σκορβούτου (Shitada) τα συμπτώματα του καταγράφονται ως εξής: «Τα ούλα των δοντιών ξαφνικά αιμορραγούν και γίνονται μαύρα, γλοιώδη και μυρίζουν άσχημα. Γίνονται μαλακά και σταδιακά υποχωρούν. Αιτία της ασθένειας είναι η παθολογική διαταραχή του αίματος στην πάσχουσα περιοχή και η συγκέντρωση γλοιώδους ουσίας (Kapham).» Ως θεραπεία συνιστούσε την πρόκληση αιμορραγίας και στη συνέχεια γαργαρισμούς με αφέψημα από πέντε στυπτικά φυτικά φάρμακα.

Άλλη νόσος των ούλων που περιγράφεται είναι η Danta-veshtaka κατά την οποία τα ούλα χαλαρώνουν και εκκρίνουν αίμα και πύον. Αυτό συμβαίνει εξαιτίας της διαταραχής του αίματος της πάσχουσας περιοχής. Ενώ στην περίπτωση που η ασθένεια χαρακτηρίζεται από την ανατολή ενός δοντιού μέσω της διαταραγμένης δράσης του Vayu (αέρα) συνοδευόμενη με χαρακτηριστικό πόνο ονομάζεται Vardhana ή ανατολή του σωφρονιστήρα. Ο πόνος υποχωρεί με την κοπή των ούλων που καλύπτουν το δόντι. Όταν αυτή η ανατολή συνοδεύεται από έναν εξαιρετικά επώδυνο όγκο ονομάζει την κατάσταση αυτή Adhimansa. Στην περίπτωση αυτή, ο όγκος αυτός πρέπει να αφαιρεθεί και ο πόνος να αντιμετωπισθεί με μια πάστα  αποτελούμενη από μείγμα στυπτικών - φυτικών φαρμάκων, σόδα, ανθρακικό κάλιο και μέλι.

Και στην ινδουιστική οδοντιατρική εμφανίζεται ο μύθος του σκουληκιού των δοντιών σε μια διαφορετική εκδοχή. Πίστευαν ότι σε κοιλότητες ήδη κατεστραμμένων δοντιών οι οποίες πληρώνονταν με υπολείμματα τροφών αναπτύσσονταν λεπτά σκουλήκια κι αυτό είχε σαν αποτέλεσμα την εμφάνιση ισχυρού πόνου. Άρα το σκουλήκι στην προκειμένη περίπτωση ενοχοποιείται για το άλγος κι όχι για την καταστροφή του δοντιού όπως στην μεσοποτάμια οδοντιατρική. 

Επίσης, καταγράφονται και οι ακόλουθες παθολογικές καταστάσεις: α) Praluna, το δόντι μαυρίζει και γίνεται εύσειστο, β) Krimidantaka εμφανίζεται έντονη ροή αίματος και πύου, γ) Dankaharsha το δόντι είναι εξαιρετικά ευαίσθητο στα θερμά και ψυχρά ερεθίσματα ή στο άγγιγμα και δ) Kapalika, όπου κρυσταλλικές εναποθέσεις ενσωματώνονται στο δόντι και στη συνέχεια απομακρύνονται από αυτό παρασύροντας ένα μέρος της επικάλυψης του δοντιού και το οποίο δημιουργεί διάβρωση των δοντιών και καταστροφή τους.

 

Πηγή

Κουτρούμπας Δ., Πανεπιστημιακές Παραδόσεις Ακαδημαϊκού Έτους 2011 - 2012.