Το χρυσό δόντι παιδιού στην Σιλεσία το 1593.

 

O Jacob Horstius γεννήθηκε το 1537 στο Torgau της Σαξωνίας και απέθανε το 1600.Απέκτησε το δίπλωμα της Ιατρικής από το Πανεπιστήμιο της Φρανκφούρτης το 1562 και άσκησε την ιατρική ως δημόσιος ιατρός σε διάφορα μέρη ενώ αργότερα διορίσθηκε ως καθηγητής της Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Helmstadt, ενώ κατἀ την διάρκεια της πανεπιστημιακής του θητείας, διετέλεσε Κοσμήτορας της Ιατρικής Σχολής και αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου.

Jacob Horstius (1537-1660)

Αυτό που τον χαρακτήριζε ήταν η βαθειά θρησκευτικότητά του και αναφέρεται ότι κατά την χορηγία φαρμάκων στους ασθενείς,  προσευχότανε  στον Θεό για την ευλογία τους.

Στα βιβλία που έγραψε περιλαμβάνεται ένα μικρό βιβλίο Προσευχών για τους ιατρούς με τίτλο « Precationes Medicorum Piae»  το οποίο αποδείκνυε την βαθειά του θρησκευτικότητα.

Τ ο δεύτερο βιβλίο του το οποίο εκδόθηκε το 1596 στην Λειψία και αφορά την Οδοντιατρική είναι μία  πραγματεία  με τον μακροσκελή τίτλο –που ήταν σύνηθες  εκείνη την εποχή-  «De aureo dente maxillary pueri Silessi,primum,ultrum ejus generatio naturalis fuerit nacne……. .» σε ελεύθερη μετάφραση «Το χρυσό δόντι στην άνω γνάθο ενός παιδιού από την Σιλεσία, πρώτη μελέτη και εξήγηση αν είναι φυσικό φαινόμενο ή όχι».

Η πρώτη σελίδα του κεφαλαίου.

Σελίδα με τη λέξη CHRYSODONTO

Το μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου αναφέρεται σε ένα παράξενο περιστατικό που περιγράφεται το 1593 στην περιοχή της Σιλεσίας,η οποία τότε ανήκε  στην Γερμανική Άγια Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία .Υπήρχε η έντονη φήμη ότι ένα παιδί ηλικίας επτά ετών στο χωριό Weigelsdorf, ο  Christoph Muller είχε στην θέση του γομφίου της άριρστερής κάτω γνάθου ένα χρυσό δόντι .Η φήμη αυτή είχε ως αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένας κύκλος ανθρώπων που θεωρούσαν ότι είχε γίνει  κάποιο  θαύμα και μεταξύ αυτών ήταν και ο Horstius ο οποίος εξέτασε το περιστατικό και μάλιστα  κάλεσε και πλέον ειδικός οι οποίοι κατέληξαν ότι στεφάνη ήταν πραγματική και μάλιστα ο χρυσός ήταν καθαρός όσο ήταν ο χρυσός Ουγγρικής προέλευσης.

Το περιστατικό αυτό θα είχε ξεχαστεί αν δεν αποτελούσε αφορμή για την συγγραφή από τον Horstius  μιας ολόκληρης 145σέλιδης πραγματείας η οποία αφορούσε το χρυσό δόντι από το παιδί στην Σιλεσία και κυρίως επειδή ο συγγραφέας, καθηγητής πανεπιστημίου, απέδιδε το γεγονός σε  θαύμα συσχετίζοντας το μάλιστα με αστρικά φαινόμενα. Συγκεκριμένα επειδή το παιδί είχε γεννηθεί στις 25 Δεκεμβρίου του 1585,όπου συνέβη μια παράξενη ευθυγράμμιση πλανητών, είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση της θερμοκρασίας του ήλιου η οποία προκάλεσε την μετατροπή του οστού της γνάθου σε χρυσό. Επιπλέον ο Horstius θεώρησε αυτό το  θαύμα αυτό ως προπομπό της συρρίκνωσης της επέκτασης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στη Ευρώπη και ανάδειξη μιας χρυσής εποχής υπό τον Αυτοκράτορα Ροδὀλφο ΙΙ για την Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.

Την ίδια εποχή και άλλοι επιστήμονες προσπάθησαν να εξηγήσουν το φαινόμενο του χρυσού δοντιού .Ο Martin Rulard από το Lauingen,γνωστός ιατρός και αλχημιστής απέδωσε το γεγονός σε φυσικά αίτια,ενώ ο John Ingolstetter από την Νυρεμβέργη το απέδωσε σε θαύμα.

Αντίθετα με τους ανωτέρω, ο Duncan Liddell,φυσικός και μαθηματικός από την Σκωτία ο οποίος εκείνη την εποχή βρέθηκε στο Helmstaedt,έγραψε ότι το χρυσό δόντι δεν ήταν παρά ανθρώπινο κατασκεύασμα και θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως η πρώτη χρυσή στεφάνη .Στον πρόλογο ενός βιβλίου του ο Liddell δημοσίευσε μία επιστολή ενός ιατρού από την Φρανκφούρτη ο οποίος περιέγραφε  ότι προκειμένου να δείξει το παιδί το χρυσό του δόντι έπρεπε να πληρωθεί κάποια χρηματικό ποσό, ενώ αν ο ενδιαφερόμενος ήταν κάποιος μορφωμένος, απέφευγε την επίδειξη του χρυσού  δοντιού.

Τελικά αποδείχθηκε ότι το χρυσό δόντι ήταν ένα χρυσό κάλυμμα το οποίο κάλυπτε ένα φυσικό δόντι και για αυτόν τον λόγο το περιέγραψαν ως μεγαλύτερο από το κανονικό δόντι και μάλιστα με τον καιρό όταν ανέτειλε ο ανταγωνιστής με τη μάσηση και αποτριβή της χρυσής μασητικής επιφάνειας, φάνηκε το υποκείμενο φυσικό δόντι. Η κατασκευή πιθανολογείται ότι είχε γίνει από κάποιον έμπειρο σιδηρουργό ή το πλέον πιθανό από κάποιον χρυσοχόο και η απάτη διήρκεσε για δεκαοκτώ περίπου μήνες μέχρι την αποτριβή της μασητικής του επιφάνειας.

Αυτό που παραμένει μυστήριο μέχρι σήμερα είναι ο τρόπος κατασκευής της χρυσής στεφάνης και μάλλον οι υποθέσεις κλείνουν προς την άποψη ότι η στεφάνη διαμορφώθηκε από ένα λεπτό φύλλο χρυσού που διαμορφώθηκε κατάλληλα με τη χρήση διάφορων εργαλείων.

Το συγκεκριμένο γεγονός, το οποίο ήταν μια καλοστημένη απάτη που μάλιστα οδήγησε στην σύλληψη του παιδιού επειδή αυτός που την είχε μεθοδεύσει  μπόρεσε και έφυγε,  είχε ως αποτέλεσμα την εξαπάτηση μορφωμένων ανθρώπων εκείνης  της εποχής αλλά και την παρουσίαση μιας απάτης ως θαύμα από τον Horstius.Την εποχή εκείνη ,αλλά και πολύ αργότερα, οι προκαταλήψεις ήταν κάτι το πολύ συνηθισμένο,  ώστε ακόμα και μορφωμένοι άνθρωποι να πέφτουν πολύ συχνά θύματά τους.

Το 1686 ένας Γάλλος φιλόσοφος και μαθηματικός με μεγάλο κύρος, ο Bernard Le Boueyr de Fontenelle (1657-1757),στην πραγματεία του με τίτλο Histoire des Oracles που δημοσιεύθηκε στην Γαλλική γλώσσα το 1680 και επανεκδόθηκε το 1728,αναφέρεται με πολύ επικριτικό τρόπο γενικά στις προκαταλήψεις και στα θαύματα τα  οποία δεν ήταν μόνο παγανιστικά φαινόμενα αλλά πολλές φορές απαντώνται  και στην Χριστιανική θρησκεία. Σαν ένα από τα παραδείγματα χρησιμοποιεί την περίπτωση του χρυσού δοντιού και επικρίνει το πώς επιστήμονες χωρίς να μελετήσουν το περιστατικό, κατέληξαν ότι ήταν θαύμα και αποτελούσε Θεόσταλτο σημάδι.

Τέλος την ιστορία του χρυσού δοντιού ο Fontenelle την συμπεριέλαβε σε μία μικρή ιστορία, όπως είναι οι μύθοι του La Fontaine,όπου  ένα κείμενο συνδιάζει μια ιστορία που συμμετέχουν όλα τα εμπλεκόμενα πρόσωπα  και καταλήγει σε ένα ηθικό δίδαγμα.

Πηγές:

 The Boy with the Golden Tooth:A 1593 Case Report of the First Molded Gold Crown.

J.Dent.Res.88:8-11,2009.

Wikipedia

ΓΒ