Η ρεαλιστική αποτύπωση σκηνών της καθημερινής ζωής αποτέλεσε αγαπημένη και εξαιρετικά συνηθισμένη θεματογραφία κατά την Ολλανδική Χρυσή Εποχή της ζωγραφικής που ξεκινάει από την εποχή της πρώιμης Αναγέννησης,15οαιώνα και καταλαμβάνει και το μεγαλύτερο μέρος του 17ουαιώνα.Η μικρή παραγωγή εικαστικών έργων θρησκευτικού περιεχομένου, λόγω του προτεσταντικού κινήματος, αλλά και η ανάπτυξη του εμπορίου και η διακίνηση αγαθών, μέσω της Ολλανδικής Εταιρείας Ανατολικών Ινδιών, ευνόησαν την καλλιτεχνική αναπαράσταση πολλών πτυχών της καθημερινότητας, κυρίως των χαμηλών και μεσαίων τάξεων, καθότι αντανακλούσαν την αυξανόμενη ευμάρεια της τότε κοινωνίας στις Κάτω Χώρες.
Η ζωγραφική της Ολλανδικής Χρυσής Εποχής δεν αποσκοπεί στην εξιδανίκευση, στην υπερβολή και στο επιβλητικό και πομπώδες ύφος, αλλά επιδιώκει τη σάτιρα των ελαττωμάτων και αδυναμιών των ανθρώπων. Χρησιμοποιώντας, επομένως, πολλούς συμβολισμούς και αλληγορίες, οι καλλιτέχνες έδιναν ψυχογραφική και ηθικοπλαστική ερμηνεία στις εικονογραφήσεις τους.
Πολλά έργα παρουσίαζαν γιατρούς και ασθενείς και είχαν μεγάλη απήχηση καθώς προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες τόσο για τις μεθόδους εξέτασης των ασθενών όσο και για τον τρόπο ζωής και το εσωτερικό των σπιτιών των μεσαίων και ανώτερων κοινωνικών τάξεων.
Σε αντίθεση την οδοντιατρική, που κατά κανόνα εκείνη την εποχή την ασκούσαν περιοδεύοντες εξαγωγείς δοντιών, τσαρλατάνοι, οι εικαστικές παραστάσεις είναι πολύ περιορισμένες.Στις λίγες αυτές παραστάσεις,παρόλο που η απόδοση γνώριμων καθημερινών σκηνών είναι ρεαλιστικά αποτυπωμένες,φαίνεται ότι στόχος δεν ήταν μόνο η πιστή αναπαράσταση αλλά και η σάτιρα μιας συγκεκριμένης κατάστασης.
Η αναπαράσταση του Lucas van Leyden (1494-1533) που χρονολογείται από το 1523, θεωρείται ότι είναι η παλαιότερη χαλκογραφία που αναπαριστά μια οδοντιατρική πράξη. Συγκεκριμένα, αναπαριστά σε έναν ανοικτό χώρο, τον ασθενή ο οποίος υποβάλλεται σε μια εξαγωγή δοντιού, ενώ ταυτόχρονα μια γυναίκα πορτοφολάς τον κλέβει.
![]() |
| Lucas van Leyden |
Ο Lucasvan Leyden, όπως λέει και το όνομά του, γεννήθηκε και απέθανε στο Leyden της Φλάνδρας, όπου έζησε και το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του, ήταν ένας πολύ παραγωγικός ζωγράφος, χαράκτης και ξυλογράφος. Η συγκεκριμένη χαλκογραφία, όπως και μερικοί από τους μια πίνακες του Lucas, ανήκουν στην ενότητα «η δύναμις των γυναικών», θεματολογία πολύ δημοφιλής κατά της περίοδο κυρίως της πρώϊμης Αναγέννησης, όπου οι γυναίκες παρουσιάζονται ως το ίδιο άξιες και ικανές και προβαίνουν στις ίδιες πράξεις με τους άνδρες.
Ο επόμενος πίνακας και η χαλκογραφία, ανήκουν στον Theodorr Rombouts (1597-1637), ο οποίος επίσης ήταν Φλαμανδός ζωγράφος και γεννήθηκε και απεβίωσε στην Αμβέρσα, αν και κατά την διάρκεια της ζωής του δραστηριοποιήθηκε επίσης στην Ρώμη, Φλωρεντία και Πίζα. Ζωγράφησε κυρίως πίνακες κοσμικού χαρακτήρα, στους οποίους συγκαταλέγεται και ο πίνακάς του με τίτλο «O κομπογιαννίτης εξαγωγέας δοντιών», ο οποίος βρίσκεται στο Μουσείο του Prado.
![]() |
| Theodorr Rombouts |
Ο Adriaen Brouwer (1605-1638) γεννήθηκε στο Oudenaarde της Ανατολικής Φλάνδρας (Βέλγιο) και απέθανε στην Αμβέρσα από πανώλη. Το έργο του το χαρακτηρίζουν πίνακες με θεματολογία από την καθημερινή ζωή, μέσα από απεικονίσεις χωρικών, στρατιωτών και άλλων «χαμηλής τάξεως» προσώπων, που εκτελούν απλές καθημερινές πράξεις.Χαρακτηριστικός είναι ο πίνακάς του με τίτλο «Εσωτερικός χώρος με τον οδοντίατρο την ώρα της δουλειάς του».
![]() |
| Adriaen Brouwer |
Τα επόμενα έργα, σε μορφή πινάκων και χαρακτικών, ανήκουν στον Andries Both (1612-1642). Γεννήθηκε στην Ουτρέχτη και απέθανε στην Βενετία, από πνιγμό σε ένα κανάλι, ενώ έζησε στην Ρουέν και κυρίως στην Ρώμη της Ιταλίας.Το έργο του χαρακτηρίζεται από πίνακες οι οποίοι συνδυάζουν μια χιουμοριστική, αλλά ταυτόχρονα αναμεμειγμένη με αντικειμενικότητα σκληρή καθημερινή πραγματικότητα.
![]() |
| Andries Both |
![]() |
| Andries Both |
Ένας άλλος πίνακας που υπάρχει σε μορφή χαλκογραφίας είναι του Γερμανού ζωγράφου και χαράκτη Hans Sebald Behamm (1500-1550) ο οποίος γεννήθηκε στην Νυρεμβέργη, ενώ η χαλκογραφία είναι του Theodor de Bry (1561-1623).Στο έργο απεικονίζεται η αγορά του χωριού ενώ στην δεξιά πλευρά της χαλκογραφίας ο εξαγωγέας δοντιών ασκεί το .......λειτούργημά του.Το έργο έχει σαφή επιρροή από την Φλαμανδική Σχολή ζωγραφικής.
![]() |
![]() |
| Hans Sebald Behamm |
Χαρακτικό έργο του Φλαμανδού ζωγράφου και χαράκτη Adriaen von de Venne (1589-1662) ο οποίος γεννήθηκε στο Ντελφτ και απέθανε στην Χάγη. Το χαρακτικό έργο που είναι του 1657,παρουσιάζει περιοδεύοντα οδοντοβγάλτη ,με εξεζητημένη ενδυμασία κατά την εκτέλεση του..... καθήκοντος σε υπαίθριο χώρο με πλήθος κόσμου να παρακολουθεί και τα εργαλεία και γιατροσόφια της δουλειά του διάσπαρτα γύρο του. Στο βάθος ο βοηθός του, με εξεζητημένη επίσης ενδυμασία, εισπράττει σε είδος ή σε χρήμα την αμοιβή του.
![]() |
| Adriaen von de Venne |
Πηγές:
National Library of Medicine,History of Medicine Division,Bethesda,U.S.A..
Wikipedia.
ΓΒ









Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου